Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 260

Contributors:

P.260
ومحلل رياح معده وامعاء وجهة درد سينه وسرفه وپهلو وجگر ومغص ودرد سپر نر وشكافتگى عضل وتقطير بول وحصاة ولكنت زبان ونيكو كردن رخسار وتسخين كرده وضماد أو جهة مفاصل واو رام بلغمى ونفخ تحت سپرز وبهق وبرص وتشنج بلغمى وفالج وفتق وقيله وفرزجهء أو با شير ماديان وزعفران جهة أعانت حمل واكتحال أو جهة بياض وخوائيدن أو جهة اغل زبان بيعديل وجهة درد دندان مفيد وجلوس در طبيخ اوجهة درد رحم نافع ومضر سر ومصلح أو را زمانه ومحرق خون محرورين ومصلح آن سكنجبين وشربتش يك مثقال وبدلش مثل أو زيره وثلث أو زراوند طويلست وحيد بلغة مغربى مازريون سياه است وخشيزك وخشيزق بكاف آخر وبقاف تخم بسيتاج ودرمنهء تركى عبارت از اوست ونزد بعضي درمنه خراسانيست ودع از جمله أصداف وحلزونست وبهندى كردى ودر ديلم كلاچك ودر اصفهن كس كريه نامند بيوست أو زباده از ساير أصداف ومدر مائية وجالى وجهة عسر بول وحصاة نافع وضماد محلول أو در آب ليمو با قدرى نوشادر رافع اثار جلد مجربست ومحرق أو در همه افعال مانند شيح ومضر ريه ومصلحش عسل وشربتش تا نيم مثقالست ودود اسم مغربى پليكى است ودين بيونانى كماه است ودح زو فأي رطب است ورد اسم جنس گلهاى أشجار است واز مطلق أو مراد ورد احمر بستانيست چه اقسام ورد سفيد وزرد وسرخ مىباشد وهر يك از أو برى وبستانى وهر يك بنامى مخصوصند وبستانى اقسام أو مضاعف وبزى هر يك غير مضاعفند ورد ابيض برى به فارسي آن را نسترن سفيد نامند ومذكور شد ورد ابيض بستاني بزرگتر از نسرين ومضاعف وبقدر گلسرخ ودرخت أو خاردار وگلش زرد وغير مضاعف است ودر قوة مانند گل سفيد بستانيست ورد احمر برى درخت وليك است گلش سرخ وغير مضاعف ومذكور شد ورد احمر بوستانى به فارسي گلسرخ نامند وبهترين أو تمام نشكفته است وآن مركب القوى ودر نزد أكثر سرد ودر أول دويم خشك ونزد جمعى گرم وتر ونزد بعضي معتدل ومفرح ومقوى دل واعضا ومسهل صفرا وبلغم رقيق وبا قوة قابضه وخشك أو را قبض زيادة ومفتح ما ساريقا وجهة ضعف معده وجگر وكرده وخفقان حار وغشى وجهة ريه ورحم ومقعد وطلاى أو وقطور عصارهء أو جهة درد سر وچشم وگوش ومضمضهء آن جهة تقوية لثه وضماد كوبيدهء أو جهة مراق ورطوبة معده وسائيدهء أو جهة ثاليل وسحج جلد كه به سبب حركة بهم رسد ورويانيدن گوشت زخمهاى عميق وضماد تازهء أو جهة إعانة بر اخراج پيكان وخار از بدن وذر ور خشك أو جهة جوششها والتيام زخمها وقلاع وزخم آبله وسيلان رحم وخوشبو كردن أو وبا برك مورد جهة قطع عرق وضماد برگ درخت أو جهة خزاز واو رام حاره وورم مقعد وشكستگى اعضا مفيد وتخم گل كه عبارت از ثمر اوست در افعال مانند وليك است كه آن عبارت از ثمر گل سرخ برى باشد ومذكور شد وآنچه در ميان گل شبيه بتخم وزرد است آن را زرد وگوينده در به أو با آب رافع اسهال عسر العلاج ورافع نفث الدم وسيلان جونست خصوصا چون با اقماع گل بسايند وحمول أو مقوى رحم ورافع رطوبت آن ومضيق فرجست وبوئيدن كل مهيج زكام وعطسه وماشرا در بعضي امزجه ودر بعضي ومسكن أو ومصلح أو كافور ومضر باه ومورث تشنگى ومصلح أو انيسون وقدر شربت از تازهء أو تا ده درهم واز خشك أو تا چهار درهم واز آب أو هشت درهم وبدلش مثل أو بنفشه وربع أو مرز نجوش است وگويند ده درهم غنچه تازهء أو ده بار عمل ميفرمايد وروغن گل سرخ كه گل پى اقماعر را در روغن كنجد كرده در آفتاب بگذارند وبعد از سفيد شدن گل تجديد تا هفتم به كنند ويا آب افشردهء تازه أو را با مثل أو روغن كنجد يا زيتون بجوشانند تا روغن بماند روغن مزبور مركب القوى وراغ وقابض ومحلل وموافق مواد حاره وبارده وبا قوة مسهله ومسكن التهاب معده وروياننده گوشت زخمهاى عميق ومجفف رطوبة أو ورافع مواد خبيثه أو وحقنه أو رافع قرحهء امعأ ومضمضهء أو مسكن درد دندان ونطول أو مقوى دماغ وحابس اسهال مرارى ومسهل ماء لزجه ومقوى اعضا ومحلل مواد فاسده ودر تسكين دردها عجيب الأثر وطلاى أو با سركه ولخلخه أو با سركه وگلاب مسكن دردسر ورادع نجارات دماغى وموافق أو رام آن ورافع زحير ودرد امعا وچرب كردن أو ادويه حابس اسهال باو مقوى فعل آن وقطور أو جهة درد گوش وتدهين أو با سكره وآب مورد رافع عرق وپادزهر قروح وجوششهاى حاره وشرب أو رافع خوردن وآهك وزرنيخ وصابون وذراريح وأمثال آن وبدلش نيموزن أو وروغن بنفشه وبوزن أو دهن اخلاف وقدر شربتش تا يكوقيه است وگلاب نيز مركب القوى ومايل بسردى وبا حرارة لطيفه ومايل برطوبت وبا قوة قابضه است وبعضى سردى وخشكى أو را بسيار غالب دانسته‌اند وآن مقوى دماغ وفم معده وقوتهاى بدني ونيمگرم أو جهة خشونة سينه ونفث الدم وعوارض نزله ودرد معده وامعا ومغص بارده وحار ودر وجگر سرد وجهة خفقان حار وتقوية بدن وبا شراب جهة زياد قى تفريح وبوئيدن وطلا كردن أو جهة دردسر حار ودرد چشم وبا قرنفل جهة بار داو ولخلهء أو جهة تقوية دل ورفع غشى وبيهوشى وتقوية دماغ وحواس باطني ونشاط نفس ورفع خار مفيد وبالخاصية مضر باه وباعث سفيدى موى ومصلحش كلاب ونبات وقدر شربتش تا هجده مثقال وگلاب مكرر بقدر دو وقيه آن مسهل ؟ ؟ ورد منتن درياس است ورد الحماق به فارسي گل رعنا نامند اندرون أو سرخ وبيرون زرد وبدبوى واز اقسام درد منتن است كرم وخشك وبيخ أو محلل وبسيار گرم ودر اطليه استعمال أو أولى است ورد الباخ گل عليق الكلب است ورد صينى نسرين است ورد الفجار وورد التجار ورد الحماقست ورد الحمير نزد بعضي كل خطميست وبلغة مغربى گل فاوانياست ورد الزواني بلغة مغربى كل خطمى است ورد فرا شقايق النعمان است ورد أتحب كبيكج است ورل ما هي سقنقور است ورا جالود فاشر است ورطوى ؟ ؟