Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 246

Contributors:

P.246
بوى ميرند أو خالص است والا فلا وآنچه در غير أو نافع باشد در كف دست قدرى از آن را با آب دهن بمالند اگر حل شود خالص واگر فتيله كردد مغشوش است وأرسطو گويد خالص سائيدهء مشك در ظرف رطوبت دار بقدر يك ساعت وزنش زيادة مىشود وبهترين أو نيستى وقوتش تا سه سال باقيست واز نافه بيرون آوردهء أو تا يك سال در سيم گرم وودر دويم خشك وهر چند كهنه گردد وخشكى أو غالب مىشود ومفتح سدد ومحلل أخلاط بارده ومقوى اعضاى رئيسه وحرارة غربزيه واعضاى ظاهري وباطنى وحواس ومفرح ومقوى باه وحابس طبع ومسكر وجهة ضعف دل سودا وى وغشى ورفع ضرر ادويه سميه ومسهله وسمومات وغم ووحشت وخفقان بارد وماليخوليا وخدر وفالج ولقوه ورعشه وبلادت ونسيان ورياح امعا ونيكوئى رخسار ورسانيدن قوة أو وبه بعمق بدن ودر اكحال بطبقات چشم مؤثر وشرب أو در رفع سم پيش وقرون السنبل بيعديل وفرزجهء أو معين حمل وطلا وسعوط وسعوط أو جهة سكته وجميع امارض باردهء دماغى وبا روغن بان بر مقدم دماغ وبوئيدن أو جهة منع نزلات وصداع بارد وبا روغن حيزى بر إحليل جهة تحريك باه واكتحال أو جهة ظلمة بصر وبياض دمعه وظفره ونافع ومضر محرورين ومصلحش كافور وروغن بنفشه وبوئيدن ومورث زردى رخسار وشرب أو باعث بدبوئى دهان ومصلحش كلاب وقدر شربتش تا نيمدرهم وبدلش مثل أو جند ونصف أو ساذج مسحقونيا شامل كف شيشه ايست كه بعد از گداز شيشه بر روى أو مانند شيشهء رفيقي ظاهر مىشود وشامل أحجار مطبوخه است كه شيشه وسنگ سرمه واقليميا ورا سخت را سائيده وتسقيه به آب آهك وآب قلى كرده صمغ البلاط را اضافه نموده بجوشانند كرم وتند وجالى ورافع گوشت زياد وفاسد زخمها وكشانيدهء بيلات ورافع اثار جلد وجالى ودندان ودراكحال رافع بياض وظلمة بصر وناخنه وسلاق وشر ناق وطلاى أو در حمام رافع خارش بدن وشراب أو قتال وبدلش آبكينه است مستعجله نزد بعضي بوزيد است ونزد بعضي سرونجان وانطاكى وبعضى گويند كه أو فرع لعبهء بربرى وريشهائى است با پيچيدگى وصلب أو بهم پيچيده مربع بنوعى كه چون باز كنند چوب أو مربع متساوي الأضلاع مشاهده ميكردد وبهترين أو خوش جوهر صلب شيرين است در دويم گرم ودر أول تر ومسمن بدن تقيح سدد ومدر فضلات وملطف أخلاط ومقوى احشا وكثير الغذا أو در رافع أخلاط سوختهء بارد وشكرى أو در أول تر ودر حرارة معتدل ومولد خون صالح ومانع صعود وبخارات بدماغ وجهة ماليخوليا وسد رود وار وأنواع جنون ودرد سينه وسرفه وضعف معده وجگر وحرقة البول وبا خشخاش جهة رفع بيخوابى وبا امر جهة تسمين بدن مؤثر است بايد كدو را از پوست وتخم وپيه پاك كرده نيم پخت كنند وآبش سوخته قريب بخشكى سود وعسل با شكر را دو چندان كدو عليحده بقوم آورده اضافه نموده طنج دهند وبا اندكى صندل ومصطكى خوشبو سازند مسنين بيونانى زاج سبز است مسك الجن شامل شواطر وجعده صغير است مسك الرمان نارمشك است مسدليف درخت مفل است مسوحات ادهان مركبه است مسواك الراعي شامل زو فرا وشيطر جست مسواك الميح نوع بزرگ نوارس است مسك القرود اشنه است مسواك العباس نوع بزرگ فتاده رعى الإبل را شامل است مستقلن زعرور است مسقوره ومسمقار ومسمقران بلغة عجمه اندلس زراوند طويلست مسن حجر المسن است مستكر آبنوس است مسطار خمر نارسيده است مسفطاطون عود هنديست مسطبخى مصطكيست مس اسم فارسي نحاس است مس سوخته اسم فارسي را سخت است مس رست اسم فارسي طاليقونست مسكه به فارسي زبد است مستار بهندى افسنتين است مسور بهندى عدس است مسى بهندى كاكنج است ودر بعضي بلارا اطر بلال را باين اسم نامند مشمش به فارسي زرد الو نامند وبتركى ارك واقسام مىباشد وبهترين أو شيرين وپر آب وكم جرم وخشك أو بهتر از تازه است در دويم سردوتر ومفتح سدد وملين صلابات وشيرين أو ملين طبع وموافق محرورين است ما دام كه در معده فاسد نشود وجهة تشنگى والتهاب معده ومشكين غليان خون وصفرا نافع ورافع آروغ خصوصا ترش أو وخيسانيدهء خشك أو چون صاحب تب حار وبارد از آن خورد آب كرم وعسل بعد زان بنوشند وقى كند أخلاط كرائى وزنجارى دفعشده رفع تب كردد واز مجربات شمرده اند وهر گاه بعد از خوردن زرد الو فصد كنند خون سفيد رنگ مشاهده شود لهذا مداومت أو را باعث برص دانسته‌اند واو سريع التعفن ونفاخ ومولد آروغ ترش ومضر مبرودين ومصلحش شكر وانيسونست در جميع امزجه وخوردن أو بر بالاى طعام وخوردن آب بعد از آن بغايت مضر است ومغر دانه تلخ أو در دويم گرم وخشك وشيرين أو در أول كرم وتر ومبهى وروغى همه آن مفتح سدد وملين صلابات ورافع درشتى جلد وخشونت حلق است وروغن مغز تلخ أو بقدر يك مثقال كشندهء كرم معده ومسهل قوى آن ومحلل أو رام مقعد ومفتت حصاة وجهة زحير بارد وبواسير ظاهري وباطنى وبا افيون جهة جميع دردهها وقطور أو جهة درد گوش بيعديل ودر ساير افعال قريب بروغن بادام تلخ وقدر شربتش تا سه مثقال وروغن شيرين أو ضعيفتر از روغن بادام شيرين است واجزاء درخت أو در دويم سرد وخشك وبرگ أو مدر ومسقط كرم معده ونطول أو محلل أو رام وبرگ خشك أو قاطع اسهال وشكوفه أو سرد وخشك ولطيف وشرب وذرور أو قاطع نزف الدم ظاهري وباطنى مشط الغول نباتيست شاخهاى أو باريك وبرگش شبيه به برگ گشنيز وصلبه وپى گل وثمر وخوشبو در دويم گرم وخشك ومحلل قوى رياح غليظ ومفتح سدد وسه وقيه آب برگ أو جهة گزيدن سگ ديوانه مجرب دانسته‌اند