Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 149

Contributors:

P.149
تا سه قوه باقي است وشرط است كه در ميان سيب وبه خمير تشويه كنند وبا مثل أو مصلحات استعمال نمايند مثل مصطكى دعود وكتيرا وزنجبيل وصبر وروغن بادام وابن تلميذ سناسى مكي وانيسون را بهترين مصلحات دانسته است ودر محرورين باعصارهء گلسرخ ورب به متعال نمايند وبايد مبالغه در سائيدن آن نكنند كه باعث ضعف فعل اوست در محرورين وضعيف القلب وأطفال وضعيف الاحشا ودر هواي بسيار سرد وبسيار گرم استعمال أو نكنند أول است در سيم كرم ودر آخر دويم خشك ومسهل صفرا ولزوجات مخلوط به آن وجاذب از اقاصى بدن ومقوى فعل هر مسهلى وبغايت سريع العمل وقاتل چنين وكرم معده وجالى ومحلل ومفتح ومدر فضلات وجهة گزيدن عقرب شربا وضمادا نافع وبا مثل أو تربد چون با شير بنوشند جهة اخراج كرم معده وامعا مجرب وبالا جورد جهة امراض سود اوى وبا زنجبيل وتربد جهة مواد بلغمى نافع وزياد أو مضر دل ومعده وامعا وجگر ومورث تشنگى وكرب وغم ورافع اشتها وزيادة از نيمدرهم اوكشنده است وضماد أو جهة بهق وبرص وبا روغن بادام جهة ودرد سر وبا روغن زيتون جهة نخراجات وبا عسل جهة عرق النساء يا سركه جهة قويا وصداع ضربانى وبا زهرهء گاو تر مس مطبوخ چون بر حوالي ناف طلا كنند جهة اطلاق نمودن أطفال وضعيف الأحشاء مؤثرين أو محرق ومحلل ضماد أو جهة برص ودرد مفاصل وتحليلى ورام نافع وضماد برگ أو در افعال ضعيفتر از بيخ أو وفرزجهء جميع اجزاء أو مخرج چنين وقاتل آن وقدر شربتش از نيمدانگ تا دو دانگ واز برگش تا يك درهم وبدلش يكوزن ونيم أو صبر زرد ونيم وزن أو هليلهء زرد وگويند لاعيه بدل اوست وچون سقمونيا زا با گلاب وآب سماق وبه سائيده باشند قرص كنند سبمه جهة بي غايله است وخوردن دو مثقال از بهى غايله است وخوردن دو مثقال از بهى كه در آن محموده را مشوى كرده باشند با قدرى بنفشه جهة بلغ امراض صفراوى ورفع بتها مفيد وبيمضرتست واز خواص اوست كه چون أو را سائيده وفرش ولحاف زبيق نموده درشد وصل بوطه احتياط بلغ كنند أو را عقد ومنقاد كند مجرب است سقولو فتد ريا اسم يوناني حيوانست مثل عنكبوت وپاهاى بسيار دارد ومتاخرين أو را ابوسبع وسبعين ومتقدمين أربعة وأربعين ناميده اند واز سموم است وطلاى مطبوخ بحرى أو در روغن زيتون سترندهء موى وجهة رفع حكه نافع است سقنقور حيواني است شبيه ببز مجه ودنبالهء أو دراز دوست وپا دار وأبو القاسم عبد الرحمن بمعنى بيان فرموده كه در بلا دهند مشاهده كرده بقدر دو زرع سواي دنباله وعرضش زيادة بر نيم زرع وملون بزردى ومؤلف شقاء الأسقام حضر بن علي مصرى مخصوص بلد فيوم ديار مصر دانسته وأكثر اطبا بيان نموده اند كه در كنار نيل وفلزم وبلاد هند مىباشد وجنس هائى أو معروف بورل هائى وجنس برى معروف بورل مطلق است ومادهء أو تخم را در يك سواحل پنهان كردم زيادة از بيست عدد متكون ميكرد وپشت أو ملون بزردى وسياهى ونر أو را دو قضيب دمادهء أو را وفرج مىباشد وخصيه أو شبيه بخصيهء خروس ودر جوف كمرگاه أو ودر آب ودر سواحل تعيش مىكند وخواص مشهورهء أو در جنس نر موجود است كه در بها فيل از جفت شدن بمادة صيد كرده باشند وشكم أو را از احشا بغير كرده پاك نموده با نمك انباشته باشند ودر سايه خشك كرده وقويترين اجزاى أو در تقويه باه كمركاه وناف ومنبت دنباله است ونمك أو را نيز تأثير عظيم مىباشد تازه غير نمكسود در دويم گرم وتر وبغايت مسمن ونمك سود أو در سيم گرم ودر أول خشك وبغايت مبهتى به حدى كه به سبب شده نغوذ وادرارمنى بمرتبهء هلاك رساند اطفاى أو كافور وتخم كاهو مىكند وجهة فالج ولغوهن ونقرس ورعشه وفدر وكزاز ومفاصل نافع ومضر محرورين ومصلحش ربوب حامضه وتخم كاهو وطبيخ عدس ومعين وفعل أو عسل وشراب ونبند زيب وتخم نيمبرشت وشربتش تا سه درهم وبدلش سمكهء صيداء وقضيب مجفف كاه كوى است وجمعى خصيه الثعلب را بدل ودانسته‌اند اصلى ندارد ومهر يارس گويد كه طلاى خون أو با هليله وآمله تغير رنگ وضح وبرص مىكند سقر بسين وبصاد اسم عربى دو شاب خرماست ودر قانون الأدب بضاد آمده واطبا آنچه بصاد آمده اسم باشه مىدانند سقنقس سقنقور است سقى دعلا اسم سريانى بسفايح است سقريونس اسم يوناني عقربست سقراغاينون دليوث است سقورديون اسقوردونست سقراطيون اسم يوناني قفيل است سقولومس اسم يوناني حرشف است سقمونيا اسم يوناني صابونست سقرچين اسم يوناني زر ور است سقز اسم تركى علك الطيم است سقولجان اسم تركى خراطين است سقر قويزو قى اسم تركى ما هنرج است سقر اسم تركى بقراست سكر به فارسي شكرنامند وآن عصارهء نباتيست مثل نى دب تجويف كه بعد از طبخ منعقد كردد هرگاه بي تصفيه باشد شكر احمر نامند وچون بار ديگر طبخ داده وصاف كرده در ظرفى ريزند كه درد أو جدا كردد ومسمى بسليمان است وچون طبخ ديگر داده در قالب صنوبرى ريزند أو را فايند گويند واگر در طنج ثالث مبالغه نموده باشد ابلوچ خوانند به فارسي فتد مكرر گويند وهرگاه در قالب مستطيل مساوى الطرفين ريزند