Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 147

Contributors:

P.147
آب بهم مىرسد شبيه ببادر بخبويه وبى بيخ سردو تر ورادع أو رام حارة وجهة حرقة البول وادرار خون كرده والتهاب اعضا نافع دور جمع افعال قريب بطلحب است سطاريون بيونانى اسم نباتيست ما بين شجر وگياه شبيه بعشقه وبر أشجار ومجاورمى پيچد وبتنهائى نيز ميرويد گلش شبيه به بنفشه وچندين عدد نزديك بهم مثل خوشه واندرون گلها زرد وساقش سبز مايل بسياهى وبرگش مثل برگ بنفشه وضخيم ودر أصفهان گل عقرب وبه فارسي بر ابران نامند ودر باغها بسيار است واو غير قاشرستين مركب القوى ورادع أو رام حاره وبارده وبرگ گل أو را چون كوبيده ضماد نمايند جهة گزيدن عقرب وزنبور ورتيلا وساير هوام شربا وضماد امجربست سطر لغة سريانى وآن ميعهء يابسه است سطراك زرنياد است سطبوس اسم يوناني جلنار است سطيعون اسم يوناني زو فر است سطحيلون اسم يوناني جدا واراست سطفلين اسم يوناني جزر است سطاح اسم جنس گياهى است كه بر روى زمين پهن شود سعد بيخى است بقدر زيتون وبزرگتر از آن وسياه واندرونش سفيد وخوشبو وبه فارسي مشك زمين وبتركى طبلاق ودر تنكابن اسكتو نامند برگش شبيه به برگ كندنا واز آن درازتر وباريكتر وباصلابت واندك خشونت وكم عرض ودر آخر دويم گرم وخشك ومجفف بيلذع ومدر بول وخيض ومفتت حصاة وهفتح أفواه عروق ومخرج عفونات وجهة سم عقرب شربا وضمادا نافع وبه دستور جهة تقويه اعصاب وتحريك باه بسيار مؤثر وآشاميدن أو جهة زيادة كردن فهم وعقل ورفع رياح وتقويه معده ونيكوئى رخسار وخفقان ويرقان وصداع بارد وبواسير مقعد وبوسير الانف وتقوية هاضمه وبا روغن جهة الخضرا وجهة درد كمر وسردى كرده ومثانه وتقطير البول وبتهاى كهنه وقطع قى وجهة برودت رحم وبهم آوردن فم آن شربا وحمولا وجهة تقوية دندان ولثه وخوشبوئى دهان ورفع قروح آن سنونا وجهة گوشت آوردن جراحات مزمنه كه به سبب زيادتى رطوبت باشد وجهة دردهاى بارده وريحى وذرورا وضمادا نافع وقطور آن جهة كرانى سامعه وطلاى أو با زفت جهة جوشش سر وغسول أو جهة سرخ كردن گونه وآشاميدن يكوقيه از شرابى كه يكوقيه از آن در يكرطل شراب جوشانيده باشند جهة رفع اقسام كرم معده مجربست واستعمال كردن أو با بيخ باعث فساد قوتست ومضر حلق وصوت ومصلحش شكر ومضر ريه ومصلح أو انيسون ومداومت أو محرق خون ومولد جذام ومصلح أو سه روز در سركه خيسانيدن است وقدر شربتش تا دو مثقال وبدلش مثل أو سنبل الطيب ونصف أو مرور بع أو دارچينى است وقسمى از سعد هندى كه شبيه بز بخپل وممضوغ برنگ زعفران واز جمله سموم ومحرق ومقرح جلد ودو دانگ أو ومورث جنون وزيادة از آن كشنده است وطلاى أو در ساعت باعث جراحت جلد ميكردد وسعدان اسم عربيست گياهى است شبيه بگياه خسك وخار دار وسفيدتر از آن وبرگش از آن نرم تر وثمرش مدور وپرخار وتخم أو پهن است واعراب معتقدند كه بيخ وثمر أو مدر بول وقاطع زحير واسهالست سعوط آنچه در بيني كشند ومايع باشد وباين اسم نامند واز اختراعات جالينوس است وعود العطاس را نيز نامند سعالى وسعله فجزيونست وحشيشة السعال نيز گويند سعنسد عود بلسانست سغز بغين معجمه سرخس است وسفببن به دستور سكنجبين است سفر جل به فارسي به وآبى وبتركى حيوانامند ومعروفست شيرين أو در برودت قريب الاعتدال ودر آخر أول تر ومدر بول ومقوى معده ودل ودماغ ومفرح ومسرت افزاى روح حيواني ونفساني وطلاى آب أو كه كرم استعمال نمايند جهة رفع تهيج أطراف وسوء القينه مجربست وترش أو در أول سرد ودرد دويم خشك ودر تقويه معده قويتر از شيرين وجرم هر دو قابض واكثار أو مسهل بعصر خصوصا بعد از غذا وحابس طبع حار المزاج اند در خلاى معده وبوئيدن اقسام أو مفرح ومقوى قوتهاى حيواني ونفساني وخوردن أو جهة تفريح ورفع وسواس وكسالت وخفقان وحفظ جنين از اسقاط وبرانگيختن اشتها وضعف جگر ومعده وفم آن وجهة يرقان ودرد سر مزمن ونزلات ومنع صعود بخارات بدماغ ودل وانصباب مواد ورفع خواهش گل خوردن وأمثال آن واسهال وتشنگى والتهاب ورفع مستى وحزفه البول وغثيان وقى ودرد فم معده كه از ريختين مواد محترقه باشد وازالهء بدبوئى عرق نافع وآب أو جهة رفع نفث الدم مفيد وجرم أو مسدد ودر مضرتها قويتر از آب أو ومصلحش مر با كردن اوست با عسل وقطور آب أو در إحليل وفرج جهة فرحة البول وجراحات مجارى بول بغايت مفيد وبريان كردهء أو در آتش بقدريكه رنگش تيره شود جهة قطع اسهال مزمن مجرب خصوصا چون جوف أو را خالى كرده جوز بوا را ريزه نموده در آن جاى داده پخته باشند ومضر احشاى ضعيفه ومخشن قصبهء ريه ومورث رعشه وسرفه وقولنج خصوصا جرم غير مرباى أو ومصلحش عسل وانيسون وقدر شربتش از آب أو در تداوى تا سى درهم است ورب به ترش در آخر أول