Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 148

Contributors:

P.148
سرد وخشك وقابض وقاطع قى واسهال مرارى ومانع صعود بخارات ومسكن تشنگى وحرارت ودرد معده وامعائى كه خلط موجود باشد مسهل بعصر ومضر صاحبب معالست ورب به شيرين وقريب الاعتدال وبيوت در أو غالب وقبض باو كمتر از قسم ترس أو در جميع افعال مثل آن دور احشاى ضعيفه أسب از اوست وقدر شربت هر يك از آن نايست درهم است وشكوفهء تازهء به معتدل وبا قوهء قابضه ومسكن درد سرو غليان حرارة ومقوى دماغ ودل ومعده ومرباى أو جهة تقويه احشا وسينه ودل وخفقان حار ومنع صعود بخارات مؤثر وضماد جرم به وشكوفه أو به دستور أو برگش جهة جنس فضلات از انضباب باعضا واو رام حاره چشم وساير اعضا وتضميه برگ أو جهة بتخفيف زخمها نافع است وپرزى كه بر روى به مىباشد كه زغب وحمل ميگويند بسيار قابض وبغايت مضر حلق وصوتست وذرورش جهة نزف الدم جراحات مفيد وخاكستر شاخهاى تازك درخت به وبركهاى تازه روئيد أو در همه افعال بهتر از توتيا وجهة سلاق وحكه وسبل ودمعه وجرب نافع است وروغن به كه آب مطبوخ مهراى أو را با نصف أو روغن زيتون جوشانيده باشند تا روغن خالص باقي بماند سرد وتر قابض وجهة جرب رطب وسبوسهء سرو ونمله وقروح دهان ودوار وطنين وماندگى وحرقة رحم وبول ومنع ادرار عرق وآشاميدن أو جهة نفث الدم وصداع حار ورم جگر واسهال مزمن وزحير وقرحهء امعأ ورفع سم وزاريح ودو وخشب الصنوبر تاقع وحقنه أو نيز همين اثر دارد وروغنى كه از شكوفه به بطريق روغن گلسرخ ترتيب دهند در افعال ضعيفتر است وبهدانه در دويم سردوتر وبا اندك قوة قابضه ولعاب أو جهة خشونت حلقوم وحلق وسرفهء حاره ويابسه وتسكين حرارة معده وبتها وصورتش زبان ودهان وبيوسته آن وطلاى أو جهة سوختگى آتش ورفع ضرر حرارت آفتاب بغايت نافع ومضنع دانهء أو جهة رفع كندى دندان ومغز دانه به مبهتى مخرورين وموافق اعضاى تنفس وجهة سل وقرحهء امعا وسعال وگرفتگى آواز نافع وقدر شربتش دو مثقال واز لعاب أو تا ده مثقال ومضعف ومرضى معده ومصلحش ودر محرورين كشر ودر مبرودين رازيانه وبدلش برزقطوناست سفاريكس اسم يوناني نباتيست كه در معموره نيز ميرويد وساقش بقدر دو شبر وبرگش مشرف ومتفرق وشبيه به برگ شاه تره واز آن بزركتر وگلش بزركتر از أقحوان ووسط آن زرد وبعضرا گل زرد وسطحش سفيد ودر طعم مايل مبتدى وتلخى وخام وپخته أو از ماكولاتست وبعضى أو را اقسام پياز برى دانسته‌اند در آخر دويم كرم وخشك ومدر بول وحيض ومفح سدد احشا ومقوى معده ومسكن درد كرده ومثانه وترياق سموم وسى مثقال از آب أو با شكر وپنجدر هم هليله رد ررد مسهل أخلاط غيلظه وبه دستور پنجدر هم كل أو را با مثل أو هليله وعسل مهسل قويست ومضر جكر ومصلحش كبترا سفيد ويون اسم يوناني نباتيست برگش شبيه برك خيار وبرك جاوشير وساقها بقدر زرعى وشبيه بساق رازبانه وتخمش شبيه بسيساليوس واز آن پهن تر وسفيدتر وثقيل الرايحه وبيخ أو شبيه بترب ومنبت أو أماكن رطبه در دويم گرم ودر آخر أو خشك ومسهل بلغم ومفتح وجهة يرقان سددى وفولنج ودرد جگر وعسر نفس وربو وصرع بواسير واختناق رحم وقطور آب تازه بر أو جهة ثيقهء چرك گوش وضماد أو جهة بواسير ونواصير نافع وآشاميدن تخمراد جلوس ودر طبيخ أو جهة اختناق رحم وبخور أو جهة مسبوت وليتر غس وسكته وصداع مزمن بغايت مؤثر ونطول أو با روغن زيتون همين اثر دارد ضماد گل أو با شراب جهة منع زيادتى وقروح خبيثه ونمله مفيد ومضر كرده ومصلح اوكتيرا قدر شربت از ثمر أو تا دو مثقال واز بنج أو تا دو درهم وجهة يرقان بيخ أو بهتر از ثمر اوست سفيد مرز بأصفهان سفيه سلمه نامند نو آن اسم فارسي نوع صغير عصى الراعيست سفيد اسفند اسم فارسي حرمل ابيض است سفند اسم فارسي حرملست سفسا من بيونانى اسم خبار است سفر جل هندى اسم سنبل است سفند يلوس اسم يوناني شاه نرج است سفلبون اسقولو قندريونست سفلنين اسم يوناني سمكه ضيد است سفوش اسم فارسي بزر قطوناست سفش الكرم عبالج الكرم است سفيد أب اسم فارسي اسفيداجست سفيداب نردى اسم فارسي اسفيداج جصاصين است سفيد مهره اسم فارسي قسمي از ودعست سفال اسم فارسي خزفست سفيد خار اسم فارسي عوسج است سقمونيا آن را به عربى محموده نامند عصارهء نباتى پرشير است كه شاخهاى بسيار از يك بيخ ميرويد بقدر سه چهار زرع بر زمين پهن مىشود ودر بعضي مكان كاه باشد كه راست ايستد ظاهر أو با رطوبت چسبنده وبرگش مثل برگ لبلاب ونرم وسبز وتر وباريكتر از آن وگلش سفيد ومستدير وميان تهى وثقيل الرايحه وبيخش سفيد وبقدر زردك عظيم حجم لوناه وبديو وپر از رطوبت وچون ابتدأ بيخ أو را قطع كرده اطرافش را از خاك خالى كرده بركها فرش كنند رطوبت لبنى أو در برگها جمعشده بردارند بهترين أو صاف سبك وزن پر سوراخ باسفنج است كه زود ريزه شود ومايل بكبودى وزردى وسفيدى باشد ومحلول أو در آب سفيد شود زبونترين أو جر مغانيست كه از بلاد جرا مغه خيزد وسياه أو قتالست وهرچه بصفاست مذكوره نباشد مصنوع از شير بتوعات خواهد بود وقوت غير مشوى تا سى سال باقيست وبعد از آن قوه مسهله زايل كرديده مدر مىشود ومشوى أو را