اهل علمى كه خدا را متهم سازد بدانچه قضا بر او جارى شده ، و آن شخص از آنچه به دو رسيده خشنود نميباشد ، چگونه خواهد بود . حال اهل علمى كه دنياى او از آخرتش نزد او مؤثرتر باشد ، و او به دنيا رو آورد و آنچه او را زيان رساند دوستر دارد از آنچه بسود او تمام شود ، چگونه است حال اهل علمى كه سخن فراگيرد تا حديث كند ، نه آنكه عمل نمايد .
از فرمايش رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم است آوخ بر علماء سوء كه در آتش افكنده ميشوند ، سپس فرمود مؤنه دنيا و آخرت بر تو سخت ميگردد اما مؤنه دنيا : زيرا تو دست به چيزى نميآرى جز اينكه فاجرى بر تو پيشدستى نمايد ، اما مؤنهء آخرت : زيرا ياورانى را نمييابى كه ترا براى مقام اخروى كمك نمايند ابو ذر ( رض ) گفت : كسى كه دانش آخرت را براى دنيا فرا گيرد بوى بهشت بمشامش نميرسد .
اخلاص با فكر صحيح و مجاهده
فصل - اين درجه از اخلاص كه بيانش گذشت رتبهء بزرگى است كه در اطراف مطالعهء او تعقيب بسيار شده و از آن طرف مسئلهء دقيقى است كه حل آن منوط بدقت فوق العاده و فكر صحيح و مجاهدهء تامى مىباشد چگونه اين موضوع را لازم نداشته باشد با آنكه او مدار قبول اعمال و ثواب نيكو بر اثر درستى او حاصل گردد و نتيجهء بندگى مرد پارسا و رنج دانشمند و كوشش مرد فداكار از نظر صحت او صورة عمل به خود ميگيرد
اگر انسان اندكى دربارهء كارهاى خود بررسى نمايد و مطالعهء صحيحى در پيرامون نفس خود داشته باشد و حقيقت عمل خود را بشكافد ، اخلاص در عمل را كمتر مشاهده نمايد ، و راههاى فساد را بسوى خود متوجهتر بيند ، و اوضاع خود را متراكم و متفرق بنگرد ، بويژه مرد عالم و طالب علم ، زيرا علت مهم در حصول اين معنى خصوصا اوان تحصيل