و ثابت است كه اگر على ع در آن جنگ حضور نميداشت جنايت بر اسلام باندازهء بود كه قابل جبران و تلافى نميشد و ايستادگى على ع در برابر آن همه دشمن بالاخره كارى كرد كه مسلمانان فرارى دو مرتبه در صف پيكار درآيند و با خصم خود بجنگند .
( 1 ) و چنانچه نوشتيم كشته شدن ابو جرول كه پيشاهنگ مشركان بود آنها را هزيمت داد و مسلمانان را پيروز ساخت و نيز قتل چهل نفر مشرك بدست على ع اركان شرك را متزلزل ساخت و آنان را خوار ساخته و سخت بوحشت انداخت و مسلمانان را مظفر نمود .
و علت هزيمت مسلمانان و بليهاى كه پيش از جنگ ، بدان دچار گرديدند چشم زخمى بود كه ابو بكر بلشكر بسيار مسلمانها زد و پس از او كشتن اسيران بود كه بفرمان عمر اتفاق افتاد با آنكه پيغمبر ص مسلمانان را از قتل آنها نهى كرده بود و بالاخره وى با اين عمل مخالفت عجيبى با خدا و رسول كرد چنانچه رسول خدا ص را سخت متأثر كرده و متنفر شد و چنانچه اشاره شد صلاح كار انصار در اين بود كه على ع به پيغمبر اكرم ص كمك كرد و آنها را گردآورد تا رسول خدا ص بتواند طورى با آنان صحبت كند كه دوباره نيروى دينيشان قوى شود و فسادى كه بر اثر قسمت غنائم حنين پيش آمده بود بر طرف گردد و بالاخره على ع در اين فضيلت با پيغمبر ص شركت داشته و ديگران بهرهء نداشتند .
و نيز طورى با عباس مرداس رفتار كرد كه رشته ايمان در دل او برقرار ماند و شك و شبهه از دل او بر طرف شد و منقاد رسول خدا گرديده و به حكم او تن در داد .
و پاسخى كه در پرسش شخص خارجى كه بيان شد داد حاكى از آن است كه اعمال على ع حق
الإرشاد ( فارسي ) — صفحة 135
مساهمون: الشيخ المفيد
ص١٣٥