مى تواند نشان دهنده ترتيب مختلف متن آن باشد اما اين احتمال نيز وجود دارد كه نسخه
خطى زائر * تحرير ديگرى ( محتملا تلخيص شده ) از أصل كتاب باشد . اين كه چنين
تحريرى از كتاب وجود دارد چيزى است كه " حسين على محفوظ " در " أدب الدعا "
متذكر شده است ( بدون ذكر شاهد ) ( البلاغ 1 / 6 ، 1386 ، صص 56 - 86 ص 63 ) . وى
در آنجا ميان مصباح الزائر الصغير ( = زائر * ؟ ) ومصباح الزائر الكبير ومنهاج الزائر
وجناح المسافر سه جلدي ( به احتمال زياد همان مصباح الزائر كبير مى باشد ) تفاوت
مى گذارد . مقابله اين نسخه با نسخههاى ديگر ونسخه مصباح الزائر چاپ آل البيت در
بيروت ، مى تواند تصوير روشن ترى در اختيار ما بگذارد . شواهدى كه تاكنون در دست
است قابل ارائه يك نتيجة گيرى قطعي نيست . از يك سو قرائني در دست است كه زائر *
مشتمل بر تمام زائر مى باشد : همه نقلهايى كه ابن طاووس از زائر در تأليفات ديگر كرده
در زائر * وجود دارد ودر مقدمه خود كه در زائر * ( 13 ) آمده أو توضيح مى دهد كه
چرا چنين تأليف طولانى ادعيه را نگاشته ، أو وعده مى دهد كه در صورت ممكن متن
مختصرى از همين كتاب بنويسد . از سوى ديگر جملهاى در آغاز زائر كه آقا بزرگ بدان
اشاره مى كند در زائر * وجود ندارد . همينطور است نقلهايى كه از كتاب الزيارات
والفضائل ابن دواد قمى در كشكول بحراني آمده است ( گر چه يقيني نيست كه اين مواد
از زائر گرفته شده باشد ) .
محسن الأمين در جلد 2 مفتاح الجنات ، قطعاتى از اين تأليف نقل مى كند .
اين قطعات مشتمل بر ادعيه وزياراتي است كه بايد در مكانهاى زير خوانده شود : مرقد امام
على [ ع ] [ صص 53 ، 67 - 70 ، 291 - 296 ] ، مسجد كوفه ( صص 76 - 77 ، 82 ) مرقد
علي بن عقيل در كوفه ( صص 90 - 92 ) ، مسجد سهله ( ص 95 ) ، قبور سفيران امام
دوازدهم [ ع ] در بغداد ( صص 145 - 146 ) ، قبر سلمان فارسي در مدائن ( صص 147 -
150 ) ، قبر قاسم بن موسى كاظم [ ع ] ) در نزديكى حله ( ص 151 ) ، قبر سيده نرجس
( مادر امام دوازدهم [ ع ] ) در سامراء ( صص 158 - 159 ) ، قبر سيده حكيمه ( دختر امام
محمد جواد [ ع ] ) در سامراء ( صص 159 - 160 ) ، محل غايب شدن امام مهدى [ ع ] در
سامراء ( صص 181 - 189 ) . نيز نك : 2 / 274 ، 3 / 15 .
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 84
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٨٤