است ، ابن طاووس در كشف درباره اين كتاب مى گويد : در دست تأليف است ، ودر
الإجازات مى گويد : كار تأليف آن را آغاز كرده است . در اقبال ( قسمتهايى كه مشتمل بر
اقبال اصلى است ) از اين كتاب نقل مى كند ( به اسم يا به عنوان ششمين جلد از مهمات ) .
در الأمان ( 77 / 91 ) سفارش مى كند كه مسافر اين كتاب را در سفرهايى كه چندين ماه
يا بيشتر به طول مى انجامد همراه ببرد . كلمه " مضمار " كه اشاره به وقتي است كه در آن
أسب را براي مسابقه يا حمله بر ضد دشمن آماده مى كنند ، از همان آغاز براي رمضان
استفاده مى شده است ، به عنوان مثال نك : روايتي از الحسن ( يا : الحسين ) بن علي [ ع ] كه
در اقبال ( 492 / 275 ) از كتاب الأزمنة مرزبانى و [ كتاب ] من لا يحضره الفقيه ابن بابويه
( = تحقيق : على أكبر غفاري ، تهران 4 - 1392 ج 2 ص 113 ) نقل كرده است ، مق :
المفيد ، مسار الشيعة ، قاهره 1313 ص 26 ، الجنة ص 513 . همان گونه كه پيش از اين
ياد آور شديم در دورهاى از روايت كتاب مضمار ، آن را در اقبال قرار داده اند ،
بطورى كه از آن زمان به بعد عنوان اقبال را براي متن مركب از اقبال أصل ومضمار به كار
مى برند . چيزى را كه مى توان اثبات كرد ، اينكه آخرين مؤلفي كه به مضمار به عنوان
كتاب مستقل اشاره كرده كفعمي بوده است ( نك : فهرست منابع الجنة ) . مجلسي ، حر
عاملي ونعمت الله الجزائري ، همگى ، مضمار را بخشي از اقبال فرض كرده اند ( نك :
محسن الأمين ، الصحيفة السجادية الخامسة ، دمشق 1330 ص 405 ) .
32 . مصباح ( يا : منهاج ) الزائر وجناح المسافر
ذريعة 21 / 107 ش 4155 ، 23 / 161 ش 8496 .
الأمان 33 - 34 / 47 ، 121 - 122 / 132 - 133 / ، 125 / 136 ، الإجازات
18 / 39 ، اقبال 37 - 38 / 567 ، 134 - 135 / 649 ، 166 / 675 ،
223 / 726 ، 489 / 274 ، 632 / 422 ، 686 / 469 ، 688 / 470 ، جمال
الأسبوع 180 ، 232 ، كشف 139 ، اللهوف 10 - 11 / 11 .
نك : بروكلمان ، ذيل 1 / 913 ش 17 . ابن طاووس در لهوف مى گويد : كتاب زائر ،
مصباحي است براي انجام دادن درست زيارات ، أو مىافزايد : از تأليف لهوف نظير همين
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 82
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٨٢