أصل أبو أيوب اشاره كرده وعنوان جانشين يعنى " كتاب " را به كار مى برد ( مق : , Kolhberg
145 . p , " Usul " ) ; بنابراين هويت اين " كتاب أصل جامع " ناشناخته مى ماند .
71 . * * + كتاب الأسماء / سليمان بن مقاتل
طرائف 353 - 354 / 101 - 102
عنوان تأليف ومؤلف كه ابن طاووس آورده ناشناخته اند . ممكن است گفته شود كه نام
مؤلف در طرائف تحريف شده ومقاتل بن سليمان ( م 150 ) مفسر معروف قرآن بوده
است ( سزگين 1 / 36 - 37 ) ; اما كتابي با اين عنوان به وى نسبت داده نشده است . موارد
نقل شده مشتمل بر روايات " تشبيه " به صورت زننده است ( مث : خداوند خود را از عرق
اسبان خلق كرده است وداراى موهاى كوتاه ودريا نيز آب دهان اوست ) كه مؤلف آن را
به " دستهاى بزرگ " نسبت مى دهد . ( جماعة يكثر [ در أصل : تكثر ] عددهم ) ; در أنوار
النعانيه جزائري اين دسته را همان حنبليهاى دانسته است ( جزائري ، أنوار 2 / 268 ) .
روشن نيست كه مؤلف با عقايد اين گروه هم عقيدة است يا نه ; اگر باشد بطور قطع أو
مقاتل بن سليمان نيست ; گر چه اتهامات تشبيه عليه مقاتل توسط برخى از أصحاب ملل
ونحل مطرح شده است ( عبد الله بن شحاته در مقدمه خود بر تحقيق " الأشباه والنظائر "
مقاتل اين مسألة را رد كرده است ; الأشباه والنظائر ، قاهره 1395 ص 50 - 53 ) . موارد
نقل شده در طرائف و ( احتمالا از آن ) در صراط المستقيم 3 / 225 آمده است .
72 . * * كتاب أسماء مولانا على [ ع ] / أبو طالب عبد الله ( يا : عبيد الله ) بن أبي زيد أحمد بن
يعقوب الأنباري ( م 356 )
ذريعة 2 / 65 ش 26
اليقين 50 / 221
در باره ء مؤلف نك : ش تنقيح 6716 . آقابزرگ به تبع نجاشي ( ص 233 ش 617 )
عنوان كتاب را " كتاب أسماء أمير المؤمنين " ياد مى كند . ابن طاووس از نسخهاى كه گويا
در حيات مؤلف نوشته شده ، بهره برده است .
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 209
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٢٠٩