صص 95 - 128 ) . حديث نقل شده در اليقين ( همان حديثي نقل شده در اليقين ص
195 / 503 ، 197 / 506 ) در ص 113 همين چاپ آمده است .
46 . + كتاب الأربعين في أصول الدين / أبو عبد الله محمد بن عمر بن حسين فخر الدين
الرازي ( م . ح . 606 )
سعد السعود 296
طرائف 335 - 337 [ ند 97 ] ، 515 - 520 / 158 - 161
در باره ء مؤلف نك : بروكلمان 1 / 666 - 669 ذيل 1 / 920 - 924 . ابن طاووس كه از
اين اثر با عنوان كتاب الأربعين ياد مى كند اين سخن رازي را آورده كه كتاب را به عنوان
دستور العملي براي فرزندش نوشته است ( طرائف 515 / 158 = كتاب الأربعين ،
حيدر آباد 1353 ص 3 ) . ابن طاووس در طرايف 1 ص 335 - 336 ، به مسأله بيست
وسوم اشاره مى كند ( = أربعين صص 237 - 244 ) ودر طرائف 1 ص 336 - 337 آغاز
مسأله بيست وچهارم را گزارش كرده است ( أربعين ص 244 ) . هر دو مورد با حمله به
رازي همراه است . موردى در طرائف صص 515 - 518 / 158 - 160 ( = أربعين
صص 465 - 468 ) كه از بابى دربارهء برترين صحابه نقل شده ، امام على [ ع ] را به عنوان
اعلم توصيف مى كند . ( جملهاى در سعد ص 296 از همين مورد گرفته شده است . ) نقل
طرائف صص 518 - 520 / 160 - 161 ( = أربعين صص 474 - 476 ) در صدد
اثبات افضليت امام على [ ع ] مى باشد . خوانندههاى طرايف ممكن است به اين باور برسند
كه اين مطالب ، عقايد رازي را منعكس مى كند ، اما واقعيت بر خلاف آن است . در
أربعين ، رازي صريحا اين عقيدة را به عنوان آراى شيعه مىشناساند وپس از آن در رد
آنها مىكوشد . روشن نيست كه ابن طاووس عمدا اين مطلب را ذكر نكرده يا خواسته تا
آن را مخفى نگاه دارد تا " اين عالم بزرگ اشعرى " ( رازي در طرائف ص 349 / 100 ،
354 / 102 و 158 / 515 به اين ألفاظ توصيف شده است ) را در باره فضيلت امام
على [ ع ] با شيعه هم عقيدة بشناساند . در واقع مؤلفان مختلف شيعي ، رازي را به دليل
داشتن عقايدش در باره ء امام على [ ع ] مورد انتقاد قرار داده اند ; مث : برهان الدين محمد بن
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 196
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٩٦