شهرآشوب در مناقب ( 1 / 125 ) وبرهان أو ( مق : طرائف 81 / 20 ) بوده است . به نظر
مى رسد كه اين كتاب مفقود شده است ( حر عاملي با واسطه از آن نقل كرده در حالي كه
از كتاب مناقب خوارزمي مستقيما نقل كرده است ; نك : اثبات 1 / 65 ، 67 ) .
ابن طاووس در طرائف 1 ، ص 138 بدون آنكه از كتاب الأربعين نقل كند از آن
ياد كرده است . موردى كه در طرائف ص 411 - 413 / 124 - 125 نقل شده قسمتى
از خطبهاى است كه امام على [ ع ] قبل از انتخاب عثمان ايراد كرده است . همين متن ( با
همان اسناد ) در مناقب خوارزمي ( ص 224 ) وجود دارد . ممكن است ابن طاووس از
كساني باشد كه مناقب / فضائل را با الأربعين يكى مى دانسته است ; در تصور نخست
به نظر مى آيد كه اين قابل جمع با اين حقيقت نباشد كه طرائف ص 413 - 416 / 125 -
126 ، كه فورا بعد از طرائف ص 411 - 413 / 124 - 125 آمده ، از خوارزمي نقل
شده باشد اما در نسخه چاپى مناقب نيامده است . ابن طاووس توضيح نمى دهد كه اين
نقل را از كدام كتاب خوارزمي نقل كرده است . هر چند لزوما از أربعين نقل نكرده است .
آن گونه كه خواهيم گفت نسخه چاپى مناقب شامل متن كامل كتاب نيست . اين امكان نيز
وجود دارد كه وى از تأليف سومى از خوارزمي استفاده نموده است .
45 . + كتاب الأربعين ( في ) المنتقى من مناقب أمير المؤمنين / أبو الخير أحمد بن إسماعيل
بن يوسف القزويني الشافعي ( م 589 يا 590 )
اليقين 195 / 503 ، 197 / 506
در باره مؤلف نك : قزويني 2 / 144 - 148 ; صفدى 6 / 253 - 255 ; ابن قاضى شهبه
2 / 28 - 29 . نسخه أصل ( آنچه را كه ابن طاووس مى بايست كپى آن را در كتابخانه خود
داشته باشد ، مق : - › كتاب الأربعين [ ابن أبي الفوارس ] ) در " مدرسه أم الخليفة الناصر "
قرار داشته است . اين مدرسه به دستور مادر خليفه الناصر ، زمرد خاتون ( م 599 ) در كنار
رباط ومقبرهاى در غرب بغداد بنا شده بود ( نك : Hartmann در كتاب Nasir صص
180 ، 301 ) .
كتاب الأربعين أخيرا به چاپ رسيد ( عبد العزيز طباطبائي ، تراثنا 1 / 1 ، 1405
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 195
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٩٥