( عبد الله بن ) المطلب يا محمد بن عبد المطلب ياد كرده است . نجاشي ( متولد 372 ) كه
بي واسطه وبا واسطه از شيباني نقل كرده ، أو را به تخليط در أواخر عمر متهم كرده است .
اگر آنچه را نجاشي در باره ء عناوين بعضي از تأليفات وى آورده مبناى قضاوت قرار
دهيم ، ظاهرا زماني شيباني مرام زيدي را پذيرفته است . اما روشن نيست كه نجاشي به اين
دليل وى را متهم كرده باشد . در كتابهاى غير شيعي ، شيباني به جعل حديث به نفع رافضه
متهم شده است ( تاريخ بغداد 5 / 467 ) .
نجاشي از كتاب امالي ياد نكرده ، اما از كتاب الدعاء وى ياد كرده كه محتملا
همين كتاب باشد . ابن شهرآشوب در مناقب ( 3 / 176 ، 276 ) از امالي نقل كرده است .
همچنين كفعمي زايد در البلد ( ص 502 ) در فهرست منابع از آن ياد كرده است . اين
كتاب محتملا در دست هاشم البحراني ( م 1107 ) قرار داشته ووى از آن در كتاب
" مدينة المعاجز " ( تهران 1300 ص 273 ) نقل كرده است . عنوان كتاب تنها در كتاب
اقبال ص 250 / 18 ومهج 139 آمده است . هر دو مورد از جزء سوم كتاب گرفته
شده ; در ساير موارد ، ابن طاووس اين تعبير را به كار مى برد " روينا باسنادنا إلى الشيباني " يا
" حث أبو المفضل محمد بن عبد الله " ; اين حتمال وجود دارد كه در اين موارد نيز أو از
همان " امالي " نقل مى كند . بيشتر موارد نقل شده يا مشتمل برادعيه هستند ( مث : نك : اقبال
250 - 251 / 18 ، 257 - 258 / 22 - 23 . دعاهايى براي هلال ماه رمضان ; اقبال
481 - 484 / 267 - 270 ، دعاى امام على [ ع ] براي ختم قرآن ; مهج الدعوات 139 -
141 ، دعايى كه پيامبر [ ص ] به حضرت فاطمه [ س ] تعليم داد ; مهج الدعوات 143 ،
دعايى كه امام حسن [ ع ] در وقت رفتن به ملاقاة معاوية خواند . ) يا كيفيت خواندن دعا
وادعيه ويژه را بيان مى كنند . موارد ديگر نيز در باره همين موضع است نظير آنچه در
اقبال ص 238 / 10 ، 424 / 195 ، 441 / 212 فضيلت زيارة قبر امام حسين [ ع ] را
مورد بحث قرار مى دهد .
31 . * الأمالي / أبو جعفر محمد بن الحسن الطوسي ( م 460 )
ذريعة 2 / 313 ش 1248
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 185
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٨٥