مجلسي نيز گم شده تلقى مى شده ، در دسترس ابن طاووس بوده است . بيشتر احاديثى كه
وى از آن نقل كرده به ظاهر از " كتاب الصلاة " گرفته است .
سومين مؤلف عبارت است از الشيخ المفيد ( م 413 ) كه از نوزده تأليف وى ياد
شده است . در ميان تأليفات أو يكى " مسار الشيعة " است كه تأليفى كوتاه در أعياد
ويادبودهاى شعيى مى باشد . اين تأليف باقي مانده است . شيخ مفيد تأليف ديگرى در همين
موضوع با عنوان " حدائق الرياض وزهرة المرتاض " نوشته است كه ظاهرا تأليف
بزرگترى بوده است .
شرح حال نويسان مفيد از عنوان اين تأليف آگاه بوده اند اما معلوم نيست كه كسى
جز ابن طاووس از آن نقل كرده باشد مقايسه ميان نقلهايى از " حدائق " با " مسار الشيعة "
نشان مى دهد كه بسيارى از قطعههاى نقل شده دو تأليف همانند هستند اما بعضا
تفاوتهايى نيز ميان آنها وجود دارد .
همانطور كه پيش از اين يادآور شديم ابن طاووس كاملا با أدب سنى مأنوس بوده
است . أو مكرر از كتابهاى سنيان همچون " كشاف " زمخشري وبيشتر صحاح سته ، تاريخ
طبري وتاريخ بغداد خطيب نقل مى كند . در اين كه قطعاتى از كتابهاى مفقود سنى باقي
مانده ما مديون وى هستيم . يك مورد ، عبارت است از تفسير أبو علي الجبائي ( م 303 )
معتزلي بصرى معروف وأستاذ أبو الحسن اشعرى . ديگرى عبارت است از كتاب " نقوش
الخواتيم " جاحظ ; نقلهايى از اين كتاب توسط علماى شيعي متقدم همانند ابن شهرآشوب
نقل شده اما از باقي ماندن اين تأليف آگاهى نداريم . ابن طاووس قطعهاى از كتابي با
عنوان " المراد من الجياد " از واعظ معروف حنبلي ابن الجوزي نقل مى كند كه ابن
طاووس تنها اندكى بعد از وفات وى ( 597 ) وارد بغداد شده است . ظاهرا اين تأليف در
هيچكدام از فهارس تأليفات ابن الجوزي ياد نشده است .
ابن طاووس در چندين مورد ، نام مؤلف را ياد كرده اما از عنوان كتاب ياد
نمى كند . در بعضي أوقات مى توان عنوان آن كتاب را بطور يقيني تعيين كرد اما در برخى
موارد تنها مى توان حدس زد . نمونه ء أول زماني است كه ابن طاووس قطعاتى از " كتاب
نعمان شرح حال نويس خلفاى مصرى " ياد مى كند . همهء اين قطعات در حقيقت در
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 151
مساهمون: إتان گلبرگ
ص١٥١