ما را از مقام ربوبيت پايين بياوريد و پس از آن درباره ما هرچه مىخواهيد بگوييد .
خداوند معرفت و محبت انان را به ما و شما ارزانى دارد . درود و سلام خداوند بر همه انان باد .
مطلب يازدهم : شناخت عترت
درباره امانتى كه خداوند سبحان درباره ان فرمود :
إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا
« 1 »
ما امانت ( تعهد ، تكليف ، و ولايت الهى ) را بر آسمانها و زمين و كوهها و عرضه داشتيم ، آنها از حمل آن سربرتافتند ، و از آن هراسيدند ، اما انسان آن را بر دوش كشيد ؛ او بسيار ظالم و جاهل بود ، ( چون قدر اين مقام عظيم را نشناخت و به خود ستم كرد )
منظور از اين امانت ، ولايت و قرب به حق با مراتب مشكك ان است .
چنانكه در ادامه روشن خواهد شد . بايد دانست كه ولايت بر دو قسم است :
ولايت تكوينى و ولايت تشريعى . ولايت تكوينى نيز بر دو بخش است :
اضطرارى و ارادى . ولايت تكوينى اضطرارى در مقام نزول وجود است و ولايت تكوينى ارادى در مقام قوس صعود است ؛ زيرا وجود ، پس از مرتبه هويت ، احديت ، و واحديت ، داراى مرتبه ظهور و تجلى بر ماهيات امكانى است . اين مرتبه از وجود همان مشيت و اسم اعظم خداوند است . همچنانكه فرموده است :
خلق اللّه الأشياء بالمشية و خلق المشية بنفسها « 2 »
خداوند همه اشياء را با مشيت آفريد ، ولى مشيت را با خودش آفريد .
هامش
( 1 ) . احزاب ( 33 ) : 72 .
( 2 ) . در جاى ديگرى اين سخن به اين صورت روايت شده است : خلقت المشية بنفسها ثم خلقت الأشياء بها رك : التوحيد 148 و 339 ؛ معانى الأخبار ، مختصر البصائر 141 . البته با كمى اختلاف در لفظ .