[ 164 ]
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ . بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ . فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
. ( رحمان / 21 - 19 ) دو دريا را ( به گونهاى ) روان كرد ( كه ) با هم برخورد كنند . ميان آن دو ، حدّ فاصلى است كه به هم تجاوز نمىكنند . پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را منكريد ؟ از هر دو ( دريا ) مرواريد و مرجان برآيد .
( 918 ) زياد بن منذر از جويبر و او از ضحّاك در توضيح اين آيه كريمه نقل كرد ؛
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ
. دو بحر كه به هم ملاقات كردند على عليه السّلام و فاطمه عليها السّلام هستند .
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
كه از الحاق و ازدواج آن دو بزرگوار حسن و حسين عليهما السّلام به عنوان لؤلؤ و مرجان ايجاد شدند . « 1 » ( 920 ) سعيد بن جبير از ابن عباس در تفسير قول خداى تعالى نقل كرد :
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ
دو بحر ( على و فاطمه عليهما السّلام ) هستند كه با هم ازدواج كردند .
بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ
بين آن دو علاقهاى وافر و محبّتى دائم است كه هرگز جدا نشود و فانى نگردد .
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
نتيجه اين پيوند و ارتباط دو گوهر ارجمند و درّ گرانبها به نامهاى حسن عليه السّلام و حسين عليه السّلام است . « 2 » ( 922 ) ابى عبد الرحمن سلمى از قول انس بن مالك نقل كرد :
رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله فرمود :
اذا فقدتم الشّمس فاتوا القمر ، و اذا فقدتم القمر فاتوا الزّهرة فاذا فقدتم الزّهرة فاتوا الفرقدين .
اگر خورشيد را از دست داديد به سوى ماه بشتابيد و اگر ماه پنهان شد به جانب
هامش
( 1 ) روايت 919 / شواهد التنزيل از طريق محمّد بن رستم از زاذان از سلمان فارسى با همين الفاظ و متن در شرح آيه كريمه فوق ذكر شده است .
( 2 ) روايت 921 و 923 / شواهد التنزيل ، از طريق ابن ابى نجيح از مجاهد از ابن عباس عين همين روايت است .