رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله نازل شد ؛ اصحاب و ياران پرسيدند : يا رسول اللَّه ! قرابت تو كه خداى سبحان مودّت آنان را بر ما واجب گردانيد چه كسانى هستند ؟
نبى صلى اللَّه عليه و آله فرمود : على ، فاطمه و دو فرزند آنان ، حسن و حسين از خويشاوندان و اهل بيت من هستند كه خداى رحمان مودّتشان را واجب كرد . « 1 » ( 828 ) قيس بن ربيع از اعمش و او از سعيد بن جبير نقل كرد ؛ ابن عباس مفسّر مشهور قرآن در توضيح آيه شريفه
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
گفت : خويشاوندانى كه مودّت آنان در قرآن تأكيد و واجب شد ؛ على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السّلام هستند .
( 829 ) عثمان بن ابى يقظان از سعيد بن جبير نقل مىكند : ابن عباس روايتى را حكايت كرد و گفت :
انصار رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله در مدينه بين خود جلسه خصوصى تشكيل دادند و به مشورت نشستند و گفتند : صلاح است اموالى جمع كنيم و تقديم پيامبر صلى اللَّه عليه و آله كنيم تا گشادهدست و متمكّن شود و محتاج كسى نباشد ، سپس به حضور مصطفى صلى اللَّه عليه و آله رسيدند و گفتند : يا رسول اللَّه ! ما تصميم گرفتهايم اموالى براى شما از مال خود جمع كنيم تا به احدى وابسته نباشى .
چون تصميم و قصد خود را با آن حضرت در ميان گذاشتند ، آيه كريمه
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
بر نبى صلى اللَّه عليه و آله نازل شد و تكليف آنان را روشن كرد و جواب صريح و روشن به انصار رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله داده شد كه اين كار را نكنند و به جاى آن مودّت و دوستى اهل بيت او را بپذيرند .
( 830 ) عبد الملك ميسره از طاوس نقل كرد كه ابن عباس بيان كرد ؛ هيچ بنى هاشمى نيست كه خويشاوند رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله نباشد ؛ و چون آيهء شريفه
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً
هامش
( 1 ) محمد بن عيسى واسطى و احمد بن غفار از ابن عباس در شمارهء 825 / شواهد التنزيل همين روايت را نقل كردهاند و همچنين روايت 826 و 827 / شواهد التنزيل با همين الفاظ و عبارت نقل شد .