مردم با آن اسمها بيگانه و ناشناس هستند .
عرض كردم ؛ يا ابن رسول اللَّه آن اسمها كدام است . بيان فرماييد .
فرمود : در آيه
وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ
. . . به خدا سوگند ، على عليه السّلام اذان در روز حج اكبر است .
( 308 ) ابن عباس بيان مىكند ؛ بين نبىّ صلى اللَّه عليه و آله و قبايل عرب عهد و پيمانى وجود داشت .
خداى تعالى به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمان داد تا همهء عهد و ميثاق را كنار بگذارد . مگر آن قبايلى كه نمازهاى مكتوب را به جاى مىآورند و زكات مفروض را ادا مىكنند .
رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله على عليه السّلام را فراخواند ، هفت آيهء متوالى از اول سوره برائت را به او سپرد و امر فرمود تا در عيد قربان كه روز حج اكبر است . لغو پيمان با قبايل غير مسلمانان را اعلام كند و از ميثاق خود با آنان بيزارى جويد .
على عليه السّلام با شجاعت تمام و عزم راسخ و دلى قوى آيات فوق را در سرزمين منى و در كنار جمره بزرگ براى تمام مردم و قبايل قرائت كرد .
( 309 ) انس بن مالك از خدمتكاران رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله نقل مىكند :
مصطفى صلى اللَّه عليه و آله هفت آيه اول سورهء برائت را به ابو بكر سپرد و او را مأمور كرد تا بر اهل مكه و قبايل اطراف بخواند ، چون ابو بكر به ذو الحليفه رسيد ؛ پيك مصطفى صلى اللَّه عليه و آله به او رسيد و او را برگرداند ، و سپس آن حضرت فرمود :
لا يذهب به الّا رجل من اهل بيتى .
بايد فردى از اهل بيت من حامل پيام و اجراكننده فرمان يزدان باشد .
چون ابو بكر اهل بيت رسول صلى اللَّه عليه و آله نبود پس على بن ابى طالب عليه السّلام را به سوى مكه اعزام كرد . تا به نحو احسن و اكمل انجام وظيفه كند « 1 » .
( 310 ) انس بن مالك نقل مىكند ، مصطفى صلى اللَّه عليه و آله ابو بكر صدّيق را با آيات برائت عازم مكّه كرد ، بعد از اين كه مسافتى را طى كرده او را فرا خواند ، و فرمود :
« لا ينبغى ان يبلّغ
هامش
( 1 ) روايت رقم 316 و 317 / شواهد التنزيل از انس بن مالك با همين متن و الفاظ نقل شده است .