در سوره بقره در تفسير قول خدا : «
وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما
» در ذيل بيان مراتب انسان .
فرق بين رسول و نبىّ و محدّث و وجه اين مطلب را كه در اخبار آمده است ذكر كرديم مبنى بر اينكه رسول ملايكه را در خواب مىبيند و كلامش را مىشنود و در بيدارى او را مىبيند ، نبىّ در خواب مىبيند و در بيدارى معاينه نمىكند ، صدا را مىشنود و محدّث در خواب نمىبيند و ديدار ندارد و فقط صدايش را مىشنود و در آنجا وجه عدم منافات اين اخبار با آنچه كه از ائمّه عليهم السّلام وارد شده كه آنان ملايكه را مىبينند ذكر كرديم ، هر كس بخواهد به آنجا مراجعه كند .
ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها
اين جمله حال است از قول خدا : « انّ اللّه على كلّ شىء قدير » گويا كه آيه اوّل جهت عموم قدرت خداى تعالى و اين آيه جهت عجز غير خدا از ممانعت و جلوگيرى از نفوذ قدرت اوست .
يا جمله مستأنفه و جواب سؤال مقدّر است جهت بيان همين معنا ، يا جمله مستأنفه و از ما قبلش منقطع است جهت بيان قدرت خدا و ناتوان بودن غير او ، كه چون رحمت خدا بر مردى فرود آيد كسى را قدرت جلوگيرى نيست .
وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ
و آنچه از رحمت را كه خوددارى مىورزد كسى نتواند روانه سازد يا آنچه از رحمت و نقمت ، كه كند كسى مانع نتواند بود ، يا هر بدبختى را كه باز دارد كسى نتواند ايجاد كند شايد همين معنى اخير مقصود باشد ، تا امساك