هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ
اين جمله حال از « نعمة » يا از « اللّه » به تقدير قول ، يا مستأنفه و جواب سؤال مقدّر به تقدير قول است ، يا جمله مستأنفه جهت مدح نعمت است .
يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ
خداوند از آسمان با تهيّه اسباب آسمانى روزى شما را مىدهد .
وَ الْأَرْضِ
از زمين با تهيّهى اسباب زمينى ، يا از آسمان روزى انسانى و از زمين روزى حيوانى و نباتى مىدهد .
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
جمله حاليّه يا مستأنفه جهت بيان حال « اللّه » يا براى تعليل حصر رزق در او ، يا براى مدح است .
فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ
پس به كجا از او روىگردان مىشويد .
وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ
و اگر تو را تكذيب كنند پس بر آنان اندوهناك مباش چون رسول بايد تكذيب شود زيرا سنخيّت با مردم ندارد و سنّت ما از قديم اينچنين بود .
فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ
رسولانى قبل از تو نيز تكذيب شدهاند ، ما حال آنان امّتهايشان را در تكذيبشان ذكر مىكنيم تا اندوهناك بر تكذيب قوم خود نشوى .
وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
همهى چيزها به خدا بازمىگردد ( كارهاى مربوط به ) تو و تكذيبكنندگانت .
پس هر يك بر حسب اعمالش جزا داده مىشود ، يا بعد از نظر دقيق همه امور به خدا باز مىگردد ، پس تكذيب آنان نيز به خدا بازمىگردد ، بدين معنا كه تكذيب آنان جز به سبب امر تكوينى و ترخيص از جانب خدا نيست و در آن مصلحتى است كه به تو و امّت تو برمىگردد پس از اين جهت دلتنگ مباش .