معنا منافات ندارد با آنچه كه در اخبار بسيارى وارد شده كه عدد بالهاى جبرئيل ششصد هزار بال است « 1 » ، اينكه درداييل داراى شانزده هزار بال است « 2 » و . . . - زيرا مقصود از آيه نوع بال است و نوع بالهاى ملايكه سه نوع است ، اگر چه هر نوعى از بال افراد متعدّدى داشته باشد و درباره اوصاف ملايكه و كثرت عدد آنها اخبار زيادى وارد شده ، اينكه خداوند ملايكهاى دارد كه ما بين گوش تا چشمش پانصد سال راه با پريدن پرنده است .
و خداوند را ملايكهاى است كه بين دو شانه او و بين لاله گوشش هفتصد سال راه است و ملايكهاى است كه نصف آنها از يخ و نصف آنها از آتش است ، ملايكهاى است كه با يك بال از بالهايشان افق را مىبندند نه با استخوانهاى بدنشان و غير اينها ، از اوصاف عظمت ملايكه و اينكه در هر روز يا در هر شب هفتاد هزار ملايكه فرود مىآيند و به بيت الحرام مىآيند و آنجا طواف مىكنند ، سپس به آسمان بالا مىروند پس از آنكه خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين عليه السّلام و حسين عليه السّلام مىرسند و ديگر برنمىگردند .
يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ
اشاره به كثرت عدد يا به كثرت بالهاى آنهاست و اينكه اقتصار بر اين عدد بر حسب نوع است ، نه بر حسب شخص ، يا اينكه اقتصار بر اين عدد براى بيان كثرت است ، نه براى انحصار در اين عدد ، يا اشاره به اين است كه كثرت بالها
هامش
( 1 ) تفسير بيضاوى : ج 2 ، ص 226 .
( 2 ) كمال الدين : ص 282 ، باب 24 ، ح 36 .