مسأله 1381 - ديهء زن پيش از آن كه تا ثلث ديه برسد ، با ديه مرد مساوى است ، بعد از اين به قدر نصف ديه مرد است ، اما ديه بنده و كنيز ، نسبت به قيمت ايشان است .
مسأله 1382 - جراحتى كه بر سر يا رو برسد ، از پوست گذشت قدرى را از گوشت هم قطع نمايد ، ديه اش دو شتر [ 1 ] است و اگر بسيارى از گوشت را پاره نمايد ، سه شتر است و اگر به پردهء نازك كه متصل به استخوان است برسد ، چهار شتر است و اگر استخوان نمايان شود ، پنج شتر است و اگر استخوان بشكند ، ده شتر [ 2 ] است و اگر استخوان را از جايى به جايى برد ، پانزده [ 3 ] شتر است ، يا بيست شتر و اگر به پردهء [ 4 ] مغز سر برسد ، سى و سه [ 5 ] شتر يا ثلث ديه است و جائفه كه به جوف برسد مثل همين است .
مسأله 1383 - هر گاه شخصى به خنجر [ 6 ] يا تير و مانند آنها ، زخم به پاى يكى زند كه فرو رود و بگذرد ، صد مثقال شرعى طلا بدهد و اگر به كف برسد و فاسد نكند ، همچنين و اگر بر دو بازو برسد پنجاه مثقال شرعى طلا بدهد و اگر به قدم واقع شود و به هم نيايد ، دويست مثقال شرعى طلا بايد بدهد .
مسأله 1384 - هر گاه شخصى سيلى يا مانند آن بر روى كسى بزند
به قسمى كه روى آن سرخ شود يك مثقال و نيم شرعى طلا بدهد و اگر زرد شود ، سه [ 7 ] مثقال و اگر سياه شود ، شش مثقال شرعى طلا لازم است بايد بدهد .
هامش
[ 1 ] - ( خراسانى ) بنا بر قول اكثر يا مشهور .
[ 2 ] ( خراسانى ) اطلاق ده شتر در مطلق اين صورت محل خلاف است ، بلكه اسنان خاصّه از ابل بايد بدهد در بعضى از افراد اين صورت ، نزد بعضى از علماء .
[ 3 ] ( خراسانى ) بنا بر مشهور بيست شتر قول بعضى است .
[ 4 ] ( خراسانى ) بنا بر قول نادرى .
[ 5 ] ( خراسانى ) على الاحوط .
[ 6 ] ( خراسانى ) احكام اين مسأله محتاج به مراجعه است .
[ 7 ] ( يزدى ) بلكه سبز شود .