و چهار انگشت ديگر ديهء دو ثلث يك دست است و ديهء هر بند [ 1 ] انگشت ، ثلث ديهء انگشت است ، مگر انگشت ابهام كه ديهء هر بندش ، نصف ابهام است و انگشت زايد ، ثلث ديه انگشت اصلى است و ديه شل كردن انگشت ، ثلث ديه انگشت است .
مسأله 1374 - اما اگر شخص وضعى كند كه ناخن يكى بيفتد و نرويد ، يا برويد سياه ، ديه او ده مثقال شرعى طلا است و اگر سفيد روييده بشود ، پنج مثقال شرعى طلا است .
مسأله 1375 - اما ديه شكستن پشت
كه جبران نتوان كرد و ممكن نشود ، ديه قتل است .
مسأله 1376 - ديه قطع كردن هر دو پستان زن ، ديه قتل او است و ديه يك سر پستان ، ثمن و هر دو ربع ديه ، يا ارش است .
مسأله 1377 - ديه بيضتين
ديه قتل است .
مسأله 1378 - ديه دو پا تا مفصل ، ديه قتل است و ديه انگشتهاى پا ، در حكم انگشتهاى دست است ، مگر انگشت بزرگ [ 2 ] پا به قدر عشر ديه است .
مسأله 1379 - هر گاه كسى اذيت كند يكى را كه عقل او زايل شود
بايد ديه قتل او را بدهد و هر گاه باعث كرى هر دو گوش او شود ، بايد ديه قتل او را بدهد و كرى يك گوش ، نصف قتل بدهد و هر گاه باعث كورى هر دو چشم او بشود ، ديهء قتل بايد بدهد و اگر بوى خوب و بد از بينى اصلا درك نكند ، ديه قتل بايد بدهد و اگر اذيت ، باعث شود كه انزال منى از آن شخص نشود ، ديه قتل بايد [ 3 ] بدهد .
مسأله 1380 - جراحتى كه بر سر يا روى مرد واقع شود
كه پوست را پاره كند ، ديه اش يك شتر [ 4 ] است ، يا نصف شتر - بنا بر قولى -
هامش
[ 1 ] - ( يزدى ) و اقوى قول اوّل است .
[ 2 ] ( خراسانى ) گذشت كه مشهور مساوات است با ساير اصابع [ حاشيه مسألهء 1373 ] .
[ 3 ] ( خراسانى ) محل تأمل است ، احوط آن است كه به صلح يا تراضى بگذرد .
[ 4 ] ( خراسانى ) بنا بر مشهور .