يا الله " را تا آخر تلاوت نمود ، چه شك نيست كه صفوان در آن مكان زيارة را
أول خوانده وبعد نماز كرده .
وسيف گفته كه خبر علقمة همين بود ، واحتمال اينكه مراد از زيارة تمام
اين عمل باشد كه مشتمل بر نماز باشد ونماز ثاني نماز ديگرى است كه براي
وداع أمير المؤمنين عليه السلام خوانده ، مقطوع الفساد است ، چه علاوة بر اينكه اطلاق
لفظ زيارة واراده عمل مركب از نماز ودعا خلاف ظاهر است ، ومجاز است ،
دو وجه است كه موجب قطع خواهد شد :
يكى آنكه لفظ " فدعا " صريح است كه مراد همان تلاوت زيارة وخواندن
أو است ، وجايز نيست در طريقه تعبير - ولا ينبئك مثل خبير - كه " دعا بالزيارة "
بگويند واراده نماز كنند .
ديگر آنكه اشاره كرديم كه انصراف به جانب قبر سيد الشهداء در حرم شريف
مستلزم استدبار قبله است ، واگر آن عمل مشتمل بر صلاة بود لازم آيد كه نماز
پشت به قبله شده باشد ، واين ضروري الفساد است ، چه از معلومات مذهب
است كه بدون عذر كسى پشت به قبله نماز مستحب را هم نخواهد كرد ، واين مطلب
حاجت به بيان واستدلال ندارد ، وچون عمل صفوان معلوم شد كه چنين بوده ،
وسيف فهميده كه خبر علقمة نيز مفيد اين بود .
دليل ديگر متولد شد كه أوثق دلائل است ، وآن اين است كه صفوان در ذيل
روايت كرده از حضرت صادق عليه السلام همين عمل كه خود كرده با آن ثواب ها كه
شنيدى ويقينا اين دو عمل نيست .
پس بحمدالله وله المنة ثابت ومعلوم شد كه وجه حق كه مدلول امارات حاليه
ومقاليه است اين احتمال است كه ما ذكر كرديم ، واز اين جهت أكابر علماء
نيز اين احتمال را اختيار كرده اند ، چنانچه از شيخ مفيد قدس الله نفسه الزكية
شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — صفحة 84
مساهمون: ميرزا أبي الفضل الطهراني
ص٨٤