ولفظ " من بعد الركعتين " كه در ( كامل الزيارة ) است أقرب آنست كه به
تحريف كتاب حادث شده باشد ، ولفظ حديث همان من بعد التكبير است كه
در نسخ ( مصباح ) است ، ومتأمل بصير وناقد خبير شك ندارد كه اين حديث
منقول در كتابين يك حديث است ، اگر چه مختلف نقل شده ، ودر متن وسند
أو بحسب اختلاف ناقل يا تعدد نقل يا اشتباه رواة تغيرى دست داده ، ولى
ظن معتبر به اتحاد حديث هست ، ونسخ ( مصباح ) غالبا أصح از نسخ ( كامل
الزيارة ) هستند ، بلكه چنانچه بعض ناقدين گفتهاند : كتاب ( كامل الزيارة ) از
كتب مقروئه مسموعه معروضه بر مشايخ نيست ، كه در خصوصيات كلمات در
صورت معارضه با نسخه ( مصباح ) كه حرز علماء وتميمه فقهاء بوده پهلو تواند زد
ومكافئه تواند كرد ، علاوة بر اينكه وجوه ديگر در ارجاع اين كلمه بفقره عبارت
( مصباح ) بعدا خواهد مذكور شد .
بالجملة در عبارت ( كامل الزيارة ) معلوم است كه جزاء شرط نيل مثوبات
عظيم شده وشرط صلاة بعد از ايماء ودعا اعتبار شده ، واين قرينه واضحه مىشود
براي عبارت ( مصباح ) كه جزاء در آن عبارت هم " فانكه إذا قلت " خواهد بود ،
ولفظ " فقل " اگر چه به ظاهر قبل از تأمل متوهم مىشود كه أو جزاء است ،
وبنابراين ظاهر مىشود كه دعاء بعد از نماز است ، ولى متأمل در أطراف عبارت
وناظر در سابق ولاحق كلام شك نخواهد كرد كه لفظ " فقل " توطئه جزاء است
وحقيقت جزاء " فإنك إذا قلت " است ، چه نماز وايماء سابقا در صدر حديث
مذكور بود ، وسؤال از صرف دعاء واقع شده ، وذكر اين شرط محض احراز
جميع أجزاء وشرايط عمل است ، وبعيدا محتمل است كه مراد از " إذا أنت
صليت " إذا أنت أردت الصلاة باشد ، واگر چنين بود كه أولا بايد ايماء كند
وسلام كند وبعد نماز كند وزيارة ، صحيح نبود كه بفرمايد " بعد الايماء " چه ظاهر
شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — صفحة 82
مساهمون: ميرزا أبي الفضل الطهراني
ص٨٢