كالسّائر على غير الطَّريق و لم يزدده السّير الا بعدا . [ 106 ]
و اين علم هر چند واضح باشد اثر آن اسرع و اكثر است .
پس اخذ آن احكام از نبىّ يا وصىّ با امكان ، اشرف ، پس استخراج آنها از كلام ايشان از تقليد افضل . و علم مجمل ضروريّات كه يكى از علوم اهل سلوك است در اين علم مندرج است . و آنچه از آن خارج باشد در طىّ علم نفس معلوم مىشود . و لازم دست آوردن مأخذ علم است ، و فعليّت همهء آن در به دو امر غير لازم بلكه به تدريج در حال ضرورت بايد به ظهور آورد . و اين از مقدّمات سلوك است و طالب هنوز در مقام سير و حركت نيست .
هامش
[ 106 ] - اين حديث را در « بحار الانوار » ج 1 ص 64 از « امالى » صدوق ، از طلحة بن زيد نقل مىكند ، و نيز از « محاسن » نقل مىكند . و در ص 65 روايت مىكند از « مجالس » مفيد با اسناد خود از موسى بن بكر عمن سمع ابا عبد الله عليه السّلام قال : العامل على غير بصيرة كالسّائر على السّراب بقيعة لا يزيد سرعة سيره إلا بعدا .
و نيز در همين صفحه از « نهج البلاغه » آورده است كه قال امير المؤمنين عليه السّلام بعد كلام له : فإنّ العامل به غير علم كالسّائر على غير طريق فلا يزيده بعده عن الطَّريق إلا بعدا من حاجته .
و العامل بالعلم كالسّائر على الطَّريق الواضح . فلينظر ناظر أسائر هو أم راجع ؟ .
و نيز در همين صفحه از « محاسن » برقى از ابن فضّال عمّن رواه از حضرت صادق از پدرانش عليهم السّلام نقل مىكند كه قال : قال رسول الله صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم : من عمل على غير علم كان ما يفسده اكثر ممّا يصلح .