تحقيق در چگونگى گفتار خدا و فرمان او با فرشتگان
« انّى جاعل » ؛ يعنى : من آفرينندهام .
« فى الارض » : در زمين عبارت « فى الارض » ظرف براى « جاعل » است .
يا اينكه « جاعل » از جعل به معنى « صير » است كه به دو مفعول متعدى مىشود ، بنا بر اين قول خداى تعالى « فى الارض » مفعول دوم است .
خليفه ؛ يك جانشينى از خودم ، بر شما قرار دادهام كه به امر من امر ، و به نهى من نهى ، و به دادگرى من دادگرى مىكند .
معنى ديگر : جانشينى از شما در زمين قرار دادهام تا پس از بالا رفتن شما به آسمان ، زمين را اصلاح كند يا جانشينى از شياطين و جنّ قرار دادم پس از آنكه آنها را از روى زمين طرد نموديد .
گفتهء خدا به فرشتگان از نوع آوازى كه كسى شنود و يا صدايى كه گوش را بكوبد نيست بلكه مىگوييم : عوالم ، داراى ترتيب و نظمى است .
بعضى از عوالم بالاتر از بعضى ديگر قرار گرفته و مرتبهء بالا بر مرتبهء پايين احاطه دارد . و مصدر و مظهر عالم بالاتر است .
هرگاه عالم بالا ، اراده كند كه فعلى ايجاد يا وصفى يا ذاتى در عالم پايين پديد آرد ؛ آن اراده و آنچه كه اراده شده ؛ با تمام اوصاف و لوازمش ظهور مىيابد . بلكه موجب ايجاد حقيقتى مىگردد كه احقّ از حقيقت قبلى خويش مىباشد كه در حدّ وسط بين عالم بالا و پايين قرار دارد .