وجوه محتملهء اعراب يا عدم اعراب حروف مقطّعه كه در آغاز سورهها آمده است
بيشتر اين وجوه ( كه ذكر خواهد شد ) بطور صريح در اخبار آمده است ، آنچه كه به طور صريح ذكر نشده به صورت تلويح و اشاره از اخبار استفاده مىشود . بقيهء اقوال در مورد فواتح سورهها جدّا ضعيف است ؛ و آنچه از جهت خواص و مزاج و اعداد بر آنها مترتب شده است ؛ خارج از اسلوب عربيت است .
پس اگر «
الم
» از حروف اسم اعظم باشد يا محلّى از اعراب دارد يا ندارد . حال اگر محلّى از اعراب داشته باشد ؛ هفت وجه پيدا مىكند :
1 - مبتدائى است كه خبرش حذف شده است .
2 - يا خبرى است كه مبتدايش حذف شده است .
3 - مفعولى است كه عامل آن حذف شده است . عامل آن كلماتى مانند ، « اذكر » يا « ادع » يا « الّف » مىباشد يا هر چيزى كه مناسب مقام باشد .
4 - اسم مورد قسم است كه در نتيجه منصوب شده است به واسطهء فعل قسم محذوف .
5 - مبتدا براى بعد از خودش است .
6 - خبر براى بعد از خودش است .
7 - منادى به تقدير حرف نداست .
عين اين هفت وجه ( هفت وجه اعرابى به اضافه يك وجه كه محلّ