تحقيق دربارهء جارى شدن حروف مقطعه بر زبان كسى كه از اين عالم بريده است
اين گفته كه : هر حرفى از قرآن در الواح عاليه از كوه احد بزرگتر است . با توجّه به موضوع اخير ، « درك آن مراتب و تحقق به آن » صحيح مىباشد .
گاهى انسان ، نخست به مراتب عاليه متحقّق شده يا آنها را درك نموده سپس از اين مراتب ، كلماتى بر بشريّت او نازل مىگردد كه رقيقشدههاى حقايقى مىباشد كه در آن مراتب برايش آشكار گشته است .
دربارهء يكى از بزرگان نقل شده است ؛ هرگاه كلمهاى كه دلالت بر معانى عالى دارد ؛ مىشنيد ، يا چنين كلمهاى را بر زبان مىآورد : بيهوشى بر او عارض شده ؛ از حالت طبيعى بشريّت بيرون مىرفت . چه بسا در حين بيهوشى به حقايق الهيه تكلّم مىنمود . گاهى به رسول خدا ( ص ) نيز حالتى شبيه به غش در موقع نزول وحى ، دست مىداد و گاهى در آن حال حقايقى بنحو گسترده برايشان ظاهر مىشد و بر بشريت آن بزرگوار نيز به نحو تفصيل نازل مىگرديد كه اين كلام نازل شده ؛ كلام خدا و حديث قدسى ناميده مىشود .
گاهى حقايق به نحو اجمال و بساطت ظاهر شده به همان گونه بر بشريت آن حضرت نيز نازل مىگرديد كه از آن به طريق اجمال و حروف مقطّعه تعبير مىشود ؛ مانند آغاز بعضى از سورهها .