هر كه هدايت جز از قرآن جويد ؛ خدايش گمراه كند ؛ دانشمندان از توجّه به آن سير نگردند .
هر كه به قرآن سخن گويد ؛ راستگو بود ، و هر كه بدان عمل كند ؛ پاداش آن را خواهد گرفت . هر كه به دو چنگ زند ؛ به راه راست رهنمون گردد ، قرآن از گمراهى به هدايت و از نابينايى به روشنگرى ، از لغزش به پايدارى و از تاريكى به روشنائى و از سرگشتگى به رشد مىرساند .
قرآن فتنهها و گرفتاريها را روشن ساخته ، خواننده را از آن دور مىسازد .
هر كه قرآن را پيشواى خويش قرار دهد ، و از آن پيروى نمايد ؛ و آن را تكيهگاه خود قرار داده و بدان منتهى شود ، خداى تعالى او را به بهشتها رساند و از نعمتها برخوردارش مىسازد .
اين نوع آيات و اخبار بسيار است كه همهء آنها بر اين دلالت دارد كه نگرش در آيات قرآن و تأمّل در معانى و تفسير و فرمانبردارى از بايدها و نبايدها و پند گرفتن از داستانها و مثلها و پى بردن به بشارتها و دروننگرى در اندرون و لطائف قرآن براى هر كه اهل آن باشد ، جائز است . ضمنا خطابهائى كه خداى تعالى به مردم نموده است دليل بر اينست كه نگرش و انديشيدن در آيات براى آنانى كه مورد آن خطاب واقع شدهاند جائز است .
پس با توجّه به آنچه ذكر شد ، به گفتهء بعضى كه نظر در آيات و بيان معنى و تفسير آنها را منع كردهاند ؛ نبايد گوش داد ، و بدان توجّه نمود .
چون قرآن و اخبار عبارتند از همان عباراتى كه بر مفاهيم عرفى دلالت دارند ؛ و منظور از مفاهيم ، مقاصد مخصوصى است كه به لطائف و حقايق آنها اشاره دارد . از سوى ديگر تفسير آيات و اخبار عبارتست از روشن نمودن مفاهيم لفظها و پرده برداشتن از مقاصد ، و اشاره نمودن به
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 162
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص١٦٢