حمله كنيد بهتر در امان خواهيد بود تا اينكه بر سر جاى خود بايستيد . » سپس به صفوف مؤخر ارابهها رفت و به فارنوكوس و آرتاژرساس دستور داد هريك با يك هزار پيادهنظام بر جاى خود بمانند و حركت نكنند . و به آنان گفت : « به مجرد اينكه ديديد من به جناح راست حمله كردم شما به چپ حملهور شويد . بايد از انتها حمله را آغاز كنيد . چه دشمن در آن موضع ضعيف است . قواى خود را دستنخورده نگاه داريد تا دشمن به اين قسمت اميدى نداشته باشد . سواران دشمن در منتهااليه جناحش قرار گرفته است . بايد جمازان شما به آنها حملهور شوند . مطمئن باشيد قبل از اينكه دشمن فرصت اين را بيابد دست و پاى خود را جمع كند ، از فرار اسبان و سواران او به خنده خواهيد افتاد . »
كورش پس از اين دستورالعملها به جناح راست متوجه شد . كرزوس كه متوجه شده بود قلب سپاهش به حريف نزديك است و جناحين به فاصلهء بعيدى قرار گرفته و گسترش زيادى يافتهاند با علامت به فرماندهان جناحين خبر داد كه بيش از اين دور نشوند و يك ربع دايره بچرخند . به محض اينكه سربازان روبهروى سپاه كورش قرار گرفتند كرزوس فرمان پيشروى صادر نمود . با اين فرمان ، سه هنگ در يك زمان به حركت درآمد و متوجه سپاه كورش شد كه يكى در قلب و دو ديگر در جناحين راست و چپ بود . ناگهان بر سپاه كورش رعب و هراس شديدى مستولى شد ، چه پارسيان و متحدينشان مانند مربع كوچكى در مربع بزرگى محاط شدند و از سه طرف ، يعنى به استثناى عقبهء سپاه ، محصور پيادهنظام و سوار و تيراندازان و ارابهرانان خصم گرديدند .
به فرمان كورش در همهجا مقاومت شديدى از طرف سپاه پارس مشهود گرديد . سكوت بر همهجا حكمفرما بود ، همه منتظر حركت دشمن بودند . كورش كه مترصد فرصت مناسب بود تا فرمان حمله بدهد اين سكوت را شكست و به بانگ بلند فرياد حاضرباش داد . از سينهء عموم سپاهيان در يكدم واحد جواب سهمناكى طنينانداز شد . ناگاه كورش در رأس يك دسته سوار زبده جناح راست دشمن را هدف قرار داد و باسرعت و سرسختى بسيار وارد صفوف آنان شد متعاقب اين حمله ، سوارهنظام و پيادهنظام بىآنكه صفوف خود را برهم زند ، با آهنگ منظم به حركت درآمد و از چندين نقطه بر صفوف خصم حمله برد و با مزاياى بسيارى كه حملهء سپاه از جبهه به پهلوى لشكريان خصم دارد ، جناح دشمن را تحت فشار شديد قرار داد و در اندك فاصله سپاهيان انبوه دشمن متفرق شدند و پا به فرار گذاشتند .
مقارن همين حال ، آرتاژرساس ، كه از حملهء كورش وقوف يافت ، جناح چپ دشمن را مورد تعرض قرار داد و بنا به دستور كورش جمازسواران را به پيش انداخت . اسبان سوارنظام دشمن كه از ديدن اين حيوانات ، حتى از دور دچار وحشت غريبى شده بودند به يكباره از جا كنده شدند ،
كورشنامه ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: گزنفون
ص١٩٧