مشروط باشد به لحاظ استقبال وعدم آن در آن . بلى ، در جائى كه وظيفة أو عمل به ظن است
اگر مفيد ظن باشد وأقوى از آن ممكن نباشد ، خوب است ، بلكه اگر مسلمى نماز كند به
طرفي ، يا در حال تخلى رو به طرفي كند هم ثمر ندارد ، غاية الأمر ، فعل خودش محمول بر
صحت مىشود ، والا اثبات قبله نمىكند . پس در باب قبله ، واجب است تحصيل عمل با
امكان . وبا عدم آن بايد با اجتهاد ، عمل به ظن كند الأحرى فالأحرى ، بدون تفاوت ما بين
افراد أسباب ظن . وأمور مذكوره ، موضوعيتى ندارد . بلى ، از أسباب ظن مىباشند نوعا . پس
بعد از ملاحظه اينها وساير جهات به قدر الامكان اگر ظني حاصل شد عمل كند به آن .
( والله العالم )
سؤال 59 :
در مكاني كه احتمال حبوب محترمه است مثل مزارع ومجرش ودكان
خبازى ونحو اينها ، فحص لازم است ، يا نه ؟ وبا بودن قرآن در خلف مصلي صلاة چه حكم
دارد ؟
جواب : وجوب احترام حبوب محترمه ، مثل گندم ، وجو ، وبرنج ، وهم چنين نان معلوم
نيست ، بلكه هتك حرمت آن حرام است . ومجرد نماز كردن بر روى آن ، هتك حساب
نمىشود . اگر چه در بعض اخبار است كه حضرت مىفرمايد : " لولا أنه من أصحابنا لعنته " 1
وممكن است كه مراد در صورت بي اعتنايى باشد . وأحوط ، ترك است مطلقا .
وبودن قران در خلف مصلى به مجرده ، هتك محسوب نيست ، مگر آن كه از باب
بي اعتنائى باشد . واما با فرض شك ، پس مانعى ندارد .
سؤال 60 : نماز وغسل ووضو در مكان مغصوب ، يا آب مغصوب صحيح است ، يا نه ؟
وآيا عسر وحرج مجوز آن هست ، يا نه ؟
جواب : باطل است . وعسر وحرج مجوز وضو وغسل نيست ، بلكه تيمم مىكند واما
نماز در مكان مغصوب اگر ترك آن مستلزم حرج باشد مثل آن كه محبوس باشد در مكان
مغصوب كه بتواند بيرون رود ولكن حرج باشد ، يا آن كه در مكان غصبى سكنى داشته باشد كه
هامش
1 . وسائل الشيعة ، ج 3 ، ص 471 ، روايت 7 ، باب 40 ، أبواب مكان المصلي وج 16 ، ص 506 ، اين گونه آمده
است : لولا انى أرى انه من أصحابنا للعنته