تسليم فرمان امير الحاج شده و تبعيت خود را اعلام كردند و اين نشان مىدهد كه آنان از اطاعت عباسيان بيرون رفته و علاقهء خويش را به فاطميان ابراز مىكردند . اهالى مكه پيشاپيش خادم ، قربانى كرده و طبل نواختند ، و اين بدان معنا بود كه از آنان اطاعت كردهاند . « 1 » اين برخورد ، نشان مىدهد كه اشراف مكه ، در پى حفظ استقلال خود و رهايى از سختگيرى امراى حج عباسيان بودند كه مشكلاتى براى آنان پديد آورده و امارت ايشان را تهديد مىكردند .
امير عيسى بن قاسم ، به رغم درگيرىهايى كه با بردارش مالك داشت و تا سال 567 / 1171 ادامه يافت ، « 2 » به امارت خود ادامه داد تا آن كه صلاح الدين ، دولت فاطمى را در سال 567 / 1171 برانداخت و سپاهى را به فرماندهى برادرش توران شاه در سال 568 / 1172 براى فتح يمن اعزام كرد . اين سپاه در جريان عبور از مكه مورد استقبال شريف قرار گرفت و او نيز امارت وى را بر مكه و نواحى آن تأييد كرد . « 3 » با پايان يافتن عمر دولت فاطمى در مصر ، موضوع رقابت دولت عباسى - سلجوقى با دولت فاطمى خاتمه يافت . در اين وقت ، حاكميت حجاز به عباسيان و نورىها و سپس
هامش
( 1 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 10 ، ص 202 ، 205 ؛ ابن اثير ، كامل ، ج 11 ، ص 287 ، 288 ؛ يافعى ، مرآة الجنان ، ج 2 ، ص 313 ؛ فاسى ، العقد الثمين ، ج 6 ، ص 469 - 468 ؛ ابن فهد ، اتحاف ، ج 2 ، ص 525
( 2 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 10 ، ص 237 ؛ فاسى ، العقد الثمين ، ج 6 ، ص 468 - 466 ؛ سخاوى ، التحفه ، ج 2 ، ص 368 ، 379
( 3 ) . سبط بن جوزى ، مرآة الزمان ، ج 8 ، ص 301 - 300 ؛ ابوالفداء ، المختصر ، ج 3 ، ص 54