ايشان ظاهر باشد يا آنكه بايد تكليفى كه امامت آن حضرت موجب آن مىشود ، از ايشان ساقط باشد . زيرا روا نيست به آنچه لطفى بر ايشان تلقى مىشود ( امامت ) ، به تكليفى مكلّف شوند و از طرفى به سبب جنايت ديگران از آن محروم باشند .
پاسخ : دوستان ما پاسخ اين سؤال را داده ، فرمودهاند : علّت پنهان شدن آن حضرت از [ ديدهء ] دشمنان بيم از ايشان و تقيّه بوده است و ممكن است علّت پنهان شدن از [ ديدهء ] دوستان آن باشد كه خبرى از امام منتشر و فراگير نشده ، سخنى گفته نشود كه ناآگاهانه و ناخواسته به بيم ايشان بينجامد .
ما در كتاب الامامة به اين سؤال ، پاسخ ديگرى نيز دادهايم :
امام عليه السّلام پس از ظهور با نشان دادن معجزه ، خود را معرفى كرده و مىنماياند . زيرا بنا به روايت صريح امامان عليهم السّلام ، حضرتش [ در هنگام ظهور ] با ديگران همشكل بوده و شناخت آن حضرت [ براى همگان ] آسان نيست . اين روايت ، امامان پيش از ايشان را با نشانى خاصّ معرّفى كرده و شناسانده است .
و معجزهء نوعى نشانه و استدلال تلقى شده و امكان ورود شبهه بدان نيز وجود دارد بنابراين ممتنع نيست كه آن دسته از دوستان آن حضرتش بر ايشان ظهورى نيافته در هنگام ظهور كوتهبينانه عمل كرده ، معجزهء او را ناديده يا نادرست انگارند و اين كوتاهى در هنگام ايجاد شبهه به آنان به همان شكلى كه به دشمنان مورد بيم مىرسد ، برسد . همچنين گفتهايم كه ممكن است امام عليه السّلام براى برخى از دوستانشان كه از جانب آنان بيمى نمىرود ، ظهور كند .
و اين نكتهاى است كه ناممكن بودن و عدم احتمال آن قابل اثبات نيست زيرا هر شيعهاى تنها وضع خود را مىداند و راهى به دانستن وضع و باطن ديگرى ندارد . و اگر مسائل مربوط به غيبت به طول نينجاميده ، ما را از مقصود اين كتاب خارج نمىساخت بىشكّ بحثى كامل را در اينجا ايراد مىنموديم . امّا من بسيارى از اين مسائل را در كتاب الشافى فى الامامة آوردهام و اميد است اگر خدا اجل را به تأخير اندازد ، تأييد و ياريش را روزيم كند ، سخن در اين موضوع و آنچه را در آن كتاب نيامده است به قصد نزديك شدن به ثواب او و دورى از عقابش در كتابى خاصّ بيان كنم .
و هرآينه او تنها جايگاه اميد به هر خير و بركتى است
و الحمد للّه ربّ العالمين و صلّى اللّه على سيّدنا محمّد النّبىّ و آله الطّاهرين .
تنزيه الأنبياء ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 284
مساهمون: الشريف المرتضى
ص٢٨٤