و درود خدا بر او ، فرمود : كسى كه كردارش او را به جايى نرساند ، افتخارات خاندانش او را به جايى نخواهد رسانيد .
حكمت 24
روش يارى كردن مردم
( اخلاق اجتماعى ) و درود خدا بر او ، فرمود : از كفّارهء گناهان بزرگ ، به فرياد مردم رسيدن ، و آرام كردن مصيبت ديدگان است .
حكمت 25
ترس از خدا در فزونى نعمتها
( اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : اى فرزند آدم ! زمانى كه خدا را مىبينى كه انواع نعمتها را به تو مىرساند تو در حالى كه معصيت كارى ، بترس .
حكمت 26
رفتار شناسى ( و نقش روحيّات در تن آدمى )
( علمى ، اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : كسى چيزى را در دل پنهان نكرد جز آن كه در لغزشهاى زبان و رنگ رخسارش ، آشكار خواهد گشت . « 1 »
حكمت 27
روش درمان دردها
( بهداشتى ، درمانى ) و درود خدا بر او ، فرمود : با درد خود بساز ، چندان كه با تو سازگار است .
حكمت 28
برترين پارسايى
( اخلاقى ، معنوى ) و درود خدا بر او ، فرمود : برترين زهد ، پنهان داشتن زهد است !
حكمت 29
ضرورت ياد مرگ
( اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : هنگامى كه تو زندگى را پشت سر مىگذارى و مرگ به تو روى مىآورد ، پس ديدار با مرگ چه زود خواهد بود .
حكمت 30
پرهيز از غفلت زدگى
( اخلاقى ، اعتقادى ) و درود خدا بر او ، فرمود : هشدار ! هشدار ! به خدا سوگند ، چنان پردهپوشى كرده كه پندارى تو را بخشيده است !
حكمت 31
( اخلاقى ، سياسى ) و درود خدا بر او ، فرمود : ( از ايمان پرسيدند ، جواب داد )
1 - شناخت پايههاى ايمان :
ايمان بر چهار پايه استوار است : صبر ، يقين ، عدل و جهاد . صبر نيز بر چهار پايه قرار دارد . شوق ، هراس ، زهد و انتظار . آن كس كه اشتياق بهشت دارد ، شهوتهايش كاستى گيرد ، و آن كس كه از آتش جهنّم مىترسد ، از حرام دورى مىگزيند ، و آن كس كه در دنيا زهد مىورزد ، مصيبتها را ساده پندارد ، و آن كس كه مرگ را انتظار مىكشد در نيكىها شتاب مىكند . يقين نيز بر چهار پايه استوار است : بينش زيركانه ، دريافت حكيمانهء واقعيّتها ، پند گرفتن از حوادث روزگار ، و پيمودن راه درست پيشينيان . پس آن كس كه هوشمندانه به واقعيّتها نگريست ، حكمت را آشكارا بيند ، و آن كه حكمت را آشكارا ديد ، عبرت آموزى را شناسد ، و آن كه عبرت آموزى شناخت گويا چنان است كه با گذشتگان مىزيسته است . و عدل نيز بر چهار پايه بر قرار است : فكرى ژرف انديش ، دانشى عميق و به حقيقت رسيده ، نيكو داورى كردن و استوار بودن در شكيبايى . پس كسى كه درست انديشيد به ژرفاى دانش رسيد و آن كس كه به حقيقت دانش رسيد ، از چشمهء زلال شريعت نوشيد ، و كسى كه شكيبا شد در كارش زياده روى نكرده با نيكنامى در ميان مردم زندگى خواهد كرد . و جهاد نيز بر چهار پايه استوار است :
هامش
( 1 ) اشاره به علم : پسىكوفيسيكسscisyhpohcysP( رابطهء تن با روان ) و پسيكوسوماتيكسscitamosohcysPكه از دو واژهءohcysPيعنى روان و روح وamoSبمعنى بدن گرفته شده است ، يعنى اشتراك روح و بدن و اشاره به علم : بى هيوريسمmsiroivaheB( رفتار شناسى )