ترجمهء نامه 69
( نامه به حارث همدانى ) « 1 »
1 اخلاق كارگزاران حكومتى
به ريسمان قرآن چنگ زن ، و از آن نصيحت پذير ، حلالش را حلال ، و حرامش را حرام بشمار « 2 » ، و حقّى را كه در زندگى گذشتگان بود تصديق كن ، و از حوادث گذشته تاريخ ، براى آينده عبرت گير ، كه حوادث روزگار با يكديگر همانند بوده ، و پايان دنيا به آغازش مىپيوندد ، و همهء آن رفتنى است .
نام خدا را بزرگ دار ، و جز به حق سخنى بر زبان نياور ، مرگ و جهان پس از مرگ را فراوان به ياد آور ، هرگز آرزوى مرگ مكن جز آن كه بدانى از نجات يافتگانى ، از كارى كه تو را خشنود ، و عموم مسلمانان را ناخوشايند است بپرهيز ، از هر كار پنهانى كه در آشكار شدنش شرم دارى پرهيز كن ، از هر كارى كه از كنندهء آن پرسش كنند ، نپذيرد يا عذر خواهى كند ، دورى كن ، آبروى خود را آماج تير گفتار ديگران قرار نده ، و هر چه شنيدى باز گو مكن ، كه نشانه دروغگويى است ، و هر خبرى را دروغ مپندار ، كه نشانه نادانى است .
خشم را فرو نشان ، و به هنگام قدرت ببخش ، و به هنگام خشم فروتن باش ، و در حكومت مدارا كن تا آينده خوبى داشته باشى ، نعمتهايى كه خدا به تو بخشيده نيكو دار ، و نعمتهايى كه در اختيار دارى تباه مكن ، و چنان باش كه خدا آثار نعمتهاى خود را در تو آشكارا بنگرد .
2 اوصاف مؤمنان
و بدان ، بهترين مؤمنان ، آن بود كه جان و خاندان و مال خود را در راه خدا پيشاپيش تقديم كند ، چه آن را كه پيش فرستى براى تو اندوخته گردد ، و آنچه را كه باقى گذارى سودش به ديگران مىرسد . از دوستى با بىخردان و خلافكاران بپرهيز ، زيرا هر كس را از آن كه دوست اوست مىشناسند ، و در شهرهاى بزرگ سكونت كن زيرا مركز اجتماع مسلمانان است ، و از جاهايى كه مردم آن از ياد خدا غافلند ، و به يكديگر ستم روا مىدارند ، و بر اطاعت از خدا به يكديگر كمك نمىكنند ، بپرهيز .
در چيزى انديشه كن كه يارىات دهد ، از نشستن در گذرگاههاى عمومى ، و بازار ، پرهيز كن كه جاى حاضر شدن شيطان ، و بر انگيخته شدن فتنههاست ، و به افراد پايينتر از خود توجه داشته باش ، كه راه شكر گزارى تو در برترى است . در روز جمعه پيش از نماز مسافرت مكن ،
هامش
( 1 ) حارث همدانى از ياران مخلص امام على عليه السّلام و از فقهاى بزرگ بود و شعر معروف :يا حارث همدان من يمت يرني * من مؤمن او منافق قبلاخطاب به او سروده شد و به او بشارت داد كه پيروان و علاقمندان پس از مرگ مرا مشاهده خواهند كرد .
( 2 ) نقد تفكّر : اومانيسمmsinamuH( اصالت انسان ) و اگزيستانسياليسمmsilaitnetsixE( اصالت انتخاب ، وجود گرايى ) .