ترجمه خطبه 15
( در بارهء اموال فراوان بيت المال كه عثمان به بعضى از خويشاوندان خود بخشيده بود . ابن عباس مىگويد : روز دوّم خلافت در سال 35 هجرى اين سخنرانى را ايراد فرمود . )
سياست اقتصادى امام عليه السّلام
به خدا سوگند ، بيت المال تاراج شده را هر كجا كه بيابم به صاحبان اصلى آن باز مىگردانم ، گر چه با آن ازدواج كرده ، يا كنيزانى خريده باشند ، زيرا در عدالت گشايش براى عموم است ، و آن كس كه عدالت بر او گران آيد ، تحمّل ستم براى او سختتر است .
« 1 »
ترجمه خطبه 16
( پس از بيعت مردم مدينه با امام عليه السّلام اين اوّلين سخنرانى آن حضرت در سال 35 هجرى است )
1 اعلام سياستهاى حكومتى
آن چه مىگويم به عهده مىگيرم ، و خود به آن پاى بندم « 2 » كسى كه عبرتها براى او آشكار شود ، و از عذاب آن پند گيرد ، تقوا و خويشتن دارى او را از سقوط در شبهات نگه مىدارد .
آگاه باشيد ، تيره روزىها و آزمايشها ، همانند زمان بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بار ديگر به شما روى آورد .
سوگند به خدايى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را به حق مبعوث كرد ، سخت آزمايش مىشويد ، چون دانهاى كه در غربال ريزند ، يا غذايى كه در ديگ گذارند ! به هم خواهيد ريخت ، زير و رو خواهيد شد ، تا آن كه پايين به بالا ، و بالا به پايين رود ، آنان كه سابقهاى در اسلام داشتند ، و تاكنون منزوى بودند ، بر سر كار مىآيند ، و آنها كه به ناحق ، پيشى گرفتند ، عقب زده خواهند شد .
2 فضائل اخلاقى امام عليه السّلام
به خدا سوگند ، كلمهاى از حق را نپوشاندم ، هيچ گاه دروغى نگفتهام ، از روز نخست ، به اين مقام خلافت و چنين روزى خبر داده شدم . آگاه باشيد همانا گناهان چون مركبهاى بد رفتارند كه سواران خود ( گناهكاران ) را عنان رها شده در آتش دوزخ مىاندازند . اما تقوا ، چونان مركبهاى فرمانبردارى هستند كه سواران خود را ، عنان بر دست ، وارد بهشت جاويدان مىكنند .
حقّ و باطل هميشه در پيكارند ، و براى هر كدام طرفدارانى است ، اگر باطل پيروز شود ، جاى شگفتى نيست ، از دير باز چنين بوده ، و اگر طرفداران حق اندكند ، چه بسا روزى فراوان گردند و پيروز شوند ، امّا كمتر اتّفاق مىافتد كه چيز رفته باز گردد .
مىگويم : « كلمات امام عليه السّلام پيرامون حق و باطل ، از سخنان نيكويى است كه كلام كسى از سخن سرايان به آن نخواهد رسيد ، و بيش از آن چه كه ما در شگفت شويم ، شگفتى ، برابر آن فرو مانده است ، در اين كلمات امام عليه السّلام ريزه كاريهايى از فصاحت است كه نه زبان قدرت شرح آن را دارد ، و نه انسانى مىتواند از درّههاى عميق آن بگذرد ، اين اعتراف مرا كسانى كه در فصاحت پيشگامند و با سابقه ، درك مىكنند . »
هامش
( 1 ) نفى حركتهاى رفورميست و فورماليسمmsilamroF( ظاهر پرستى و ظاهر سازى ) كه تنها به ظاهر سازى و ريا كارى توجّه دارند .
( 2 ) نفى : دپراتيزهesitarpeD( انحراف افكار عمومى )