و تو به هر حال يكى از آن دو نفر مىباشى :
يا خود را براى جانبازى در راه حق آماده كردهاى كه در اين حال ، نسبت به حقّ واجبى كه بايد بپردازى يا كار نيكى كه بايد انجام دهى ترسى ندارى ، پس چرا خود را پنهان مىدارى ؟ و يا مردى بخيل و تنگ نظرى ، كه در اين صورت نيز مردم چون تو را بنگرند مأيوس شده از درخواست كردن باز مانند .
با اينكه بسيارى از نيازمندىهاى مردم رنجى براى تو نخواهد داشت ، كه شكايت از ستم دارند يا خواستار عدالتند ، يا در خريد و فروش خواهان انصافند .
10 اخلاق رهبرى با خويشاوندان
همانا زمامداران را خواص و نزديكانى است كه خود خواه و چپاولگرند ، و در معاملات انصاف ندارند ، ريشه ستمكاريشان را با بريدن اسباب آن بخشكان ، و به هيچ كدام از اطرافيان و خويشاوندانت زمين را واگذار مكن « 1 » ، و به گونهاى با آنان رفتار كن كه قرار دادى به سودشان منعقد نگردد كه به مردم زيان رساند ، مانند آبيارى مزارع ، يا زراعت مشترك ، كه هزينههاى آن را بر ديگران تحميل كنند ، در آن صورت سودش براى آنان ، و عيب و ننگش در دنيا و آخرت براى تو خواهد ماند .
حق را به صاحب حق ، هر كس كه باشد ، نزديك يا دور ، بپرداز ، و در اين كار شكيبا باش ، و اين شكيبايى را به حساب خدا بگذار ، گر چه اجراى حق مشكلاتى براى نزديكانت فراهم آورد ، تحمّل سنگينى آن را به ياد قيامت بر خود هموار ساز .
و هر گاه رعيّت بر تو بد گمان گردد ، عذر خويش را آشكارا با آنان در ميان بگذار ، و با اين كار از بدگمانى نجاتشان ده ، كه اين كار رياضتى براى خود سازى تو ، و مهربانى كردن نسبت به رعيّت است ، و اين پوزش خواهى تو آنان را به حق وامىدارد .
11 روش برخورد با دشمن
هرگز پيشنهاد صلح از طرف دشمن را كه خشنودى خدا در آن است رد مكن ، كه آسايش رزمندگان ، و آرامش فكرى تو ، و امنيّت كشور در صلح تأمين مىگردد « 2 » .
لكن زنهار ! زنهار ! از دشمن خود پس از آشتى كردن ، زيرا گاهى دشمن نزديك مىشود تا غافلگير كند ، پس دور انديش باش ، و خوشبينى خود را متّهم كن .
حال اگر پيمانى بين تو و دشمن منعقد گرديد ، يا در پناه خود او را امان دادى ، به عهد خويش وفا دار باش ، و بر آنچه بر عهده گرفتى امانت دار باش ، و جان خود را سپر پيمان خود گردان ، زيرا هيچ يك از واجبات الهى همانند وفاى به عهد نيست .
هامش
( 1 ) نفى تفكّر : اگوسانتريسمmsirtnecogE( خودمدارى و خود محور بينى ) ، بلكه بايد به خدا توجّه داشت تا انجام وظيفه كرد .
( 2 ) نقد تفكّر : پاسى فيسمmsificaP( صلح طلبى ) كه با توسّل به جنگ مخالفند ، بلكه پس از دفاع مقدّس اگر دشمن پيشنهاد صلح داد ، بايد پذيرفت .