و از ستيزه جويى آنان ترسى وجود نخواهد داشت ، مردمى آشتى طلبند كه فتنه انگيزى ندارند .
در كار آنها بينديش ! چه در شهرى باشند كه تو به سر مىبرى ، يا در شهرهاى ديگر ، با توجه به آنچه كه تذكر دادم . اين را هم بدان كه در ميان بازرگانان ، كسانى هم هستند كه تنگ نظر و بد معامله و بخيل و احتكار كنندهاند ، كه تنها با زورگويى به سود خود مىانديشند . و كالا را به هر قيمتى كه مىخواهند مىفروشند ، كه اين سود جويى و گران فروشى براى همهء افراد جامعه زيانبار ، و عيب بزرگى بر زمامدار است .
پس ، از احتكار كالا جلوگيرى كن ، كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از آن جلوگيرى مىكرد ، بايد خريد و فروش در جامعه اسلامى ، به سادگى و با موازين عدالت انجام گيرد ، با نرخهايى كه بر فروشنده و خريدار زيانى نرساند ، كسى كه پس از منع تو احتكار كند ، او را كيفر ده تا عبرت ديگران شود ، امّا در كيفر او اسراف نكن .
هفتم سيماى محرومان و مستضعفان
سپس خدا را ! خدا را ! در خصوص طبقات پايين و محروم جامعه ، كه هيچ چارهاى ندارند ، [ و عبارتند ] از زمين گيران ، نيازمندان ، گرفتاران ، دردمندان . همانا در اين طبقه محروم گروهى خويشتن دارى كرده ، و گروهى به گدايى دست نياز بر مىدارند ، پس براى خدا پاسدار حقّى باش كه خداوند براى اين طبقه معيّن فرموده است : بخشى از بيت المال ، و بخشى از غلّههاى زمينهاى غنيمتى اسلام را در هر شهرى به طبقات پايين اختصاص ده ، زيرا براى دورترين مسلمانان همانند نزديكترين آنان سهمى مساوى وجود دارد و تو مسئول رعايت آن مىباشى . مبادا سر مستى حكومت تو را از رسيدگى به آنان باز دارد ، كه هرگز انجام كارهاى فراوان و مهم عذرى براى ترك مسئوليّتهاى كوچكتر نخواهد بود . همواره در فكر مشكلات آنان باش ، و از آنان روى بر مگردان ، به ويژه امور كسانى را از آنان بيشتر رسيدگى كن كه از كوچكى به چشم نمىآيند و ديگران آنان را كوچك مىشمارند و كمتر به تو دسترسى دارند . براى اين گروه ، از افراد مورد اطمينان خود كه خدا ترس و فروتنند فردى را انتخاب كن ، تا پيرامونشان تحقيق و مسائل آنان را به تو گزارش كنند . سپس در رفع مشكلاتشان به گونهاى عمل كن كه در پيشگاه خدا عذرى داشته باشى ، زيرا اين گروه در ميان رعيّت بيشتر از ديگران به عدالت نيازمندند ، و حق آنان را به گونهاى بپرداز كه در نزد خدا معذور باشى ، از يتيمان خردسال ، و پيران سالخورده كه راه چارهاى ندارند . و دست نياز بر نمىدارند ، پيوسته دلجويى كن كه مسئوليّتى سنگين بر دوش زمامداران است ، اگر چه حق ، تمامش سنگين است امّا خدا آن را بر مردمى آسان مىكند كه آخرت مىطلبند ، نفس را به شكيبايى وا مىدارند ، و به وعدههاى پروردگار اطمينان دارند . پس بخشى از وقت خود را به كسانى اختصاص ده كه به تو نياز دارند ، تا شخصا به امور آنان رسيدگى كنى ، و در مجلس عمومى با آنان بنشين و در برابر خدايى كه تو را آفريده فروتن باش ، و سربازان و ياران و نگهبانان خود را از سر راهشان دور كن تا سخنگوى آنان بدون اضطراب در سخن گفتن با تو گفتگو كند ،