از خاندانهاى پاكيزه و با تقوى ، كه در مسلمانى سابقه درخشانى دارند انتخاب كن ، زيرا اخلاق آنان گرامىتر ، و آبرويشان محفوظتر ، و طمع و روزىشان كمتر ، و آينده نگرى آنان بيشتر است .
سپس روزى فراوان بر آنان ارزانى دار ، كه با گرفتن حقوق كافى در اصلاح خود بيشتر مىكوشند ، و با بىنيازى ، دست به اموال بيت المال نمىزنند ، و اتمام حجّتى است بر آنان اگر فرمانت را نپذيرند يا در امانت تو خيانت كنند .
سپس رفتار كارگزاران را بررسى كن ، و جاسوسانى راستگو ، و وفا پيشه بر آنان بگمار ، كه مراقبت و بازرسى پنهانى تو از كار آنان ، سبب امانت دارى ، و مهربانى با رعيّت خواهد بود .
و از همكاران نزديكت سخت مراقبت كن ، و اگر يكى از آنان دست به خيانت زد ، و گزارش جاسوسان تو هم آن خيانت را تأييد كرد ، به همين مقدار گواهى قناعت كرده او را با تازيانه كيفر كن ، و آنچه از اموال كه در اختيار دارد از او باز پس گير ، سپس او را خوار دار ، و خيانتكار بشمار ، و طوق بد نامى به گردنش بيفكن .
چهارم سيماى ماليات دهندگان
ماليات و بيت المال را به گونهاى وارسى كن كه صلاح ماليات دهندگان باشد ، زيرا بهبودى ماليات و ماليات دهندگان ، عامل اصلاح امور ديگر اقشار جامعه مىباشد ، و تا امور ماليات دهندگان اصلاح نشود كار ديگران نيز سامان نخواهد گرفت زيرا همهء مردم نان خور ماليات و ماليات دهندگانند .
بايد تلاش تو در آبادانى زمين بيشتر از جمع آورى خراج باشد كه خراج جز با آبادانى فراهم نمىگردد ، و آن كس كه بخواهد خراج را بدون آبادانى مزارع به دست آورد ، شهرها را خراب ، و بندگان خدا را نابود ، و حكومتش جز اندك مدّتى دوام نياورد .
پس اگر مردم شكايت كردند ، از سنگينى ماليات ، يا آفت زدگى ، يا خشك شدن آب چشمهها ، يا كمى باران ، يا خراب شدن زمين در سيلابها ، يا خشكسالى ، در گرفتن ماليات به ميزانى تخفيف ده تا امورشان سامان گيرد ، و هرگز تخفيف دادن در خراج تو را نگران نسازد زيرا آن ، اندوختهاى است كه در آبادانى شهرهاى تو ، و آراستن ولايتهاى تو نقش دارد ، و رعيّت تو را مىستايند ، و تو از گسترش عدالت ميان مردم خشنود خواهى شد ، و به افزايش قوّت آنان تكيّه خواهى كرد ، بدانچه در نزدشان اندوختى و به آنان بخشيدى ، و با گسترش عدالت در بين مردم ، و مهربانى با رعيّت ، به آنان اطمينان خواهى داشت ، آنگاه اگر در آينده كارى پيش آيد