كه به مركب مىآويزند ، كه هميشه به اين سو و آن سو مىجهد ، و در حال حركت لرزان است ) .
ترجمه نامه 45
( نامه به فرماندار بصره ، عثمان بن حنيف انصارى كه دعوت مهمانى سرمايهدارى از مردم بصره را پذيرفت در سال 36 هجرى ) .
1 ضرورت ساده زيستى كارگزاران
پس از ياد خدا و درود ! اى پسر حنيف ، به من گزارش دادند كه مردى از سرمايهداران بصره ، تو را به مهمانى خويش فرا خواند و تو به سرعت به سوى آن شتافتى خوردنىهاى رنگارنگ براى تو آوردند ، و كاسههاى پر از غذا پى در پى جلوى تو نهادند گمان نمىكردم مهمانى مردمى را بپذيرى كه نيازمندانشان با ستم محروم شده ، و ثروتمندانشان بر سر سفره دعوت شدهاند ، انديشه كن در كجايى ؟ و بر سر كدام سفره مىخورى ؟
پس آن غذايى كه حلال و حرام بودنش را نمىدانى دور بيفكن ، و آنچه را به پاكيزگى و حلال بودنش يقين دارى مصرف كن .
2 امام الگوى ساده زيستى
آگاه باش ! هر پيروى را امامى است كه از او پيروى مىكند ، و از نور دانشش روشنى مىگيرد ، آگاه باش ! امام شما از دنياى خود به دو جامه فرسوده ، و دو قرص نان رضايت داده است ، بدانيد كه شما توانايى چنين كارى را نداريد امّا با پرهيزكارى و تلاش فراوان و پاكدامنى و راستى ، مرا يارى دهيد . پس سوگند به خدا ! من از دنياى شما طلا و نقرهاى نيندوخته ، و از غنيمتهاى آن چيزى ذخيره نكردهام ، بر دو جامهء كهنهام جامهاى نيفزودم ، و از زمين دنيا حتى يك وجب در اختيار نگرفتم و دنياى شما در چشم من از دانهء تلخ درخت بلوط ناچيزتر است ! . آرى از آنچه آسمان بر آن سايه افكنده ، فدك « 1 » در دست ما بود كه مردمى بر آن بخل ورزيده ، و مردمى ديگر سخاوتمندانه از آن چشم پوشيدند ، و بهترين داور خداست . مرا با فدك و غير فدك چه كار ؟
هامش
( 1 ) پس از فتح خيبر ديگر يهوديان آن سامان با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم صلح كردند و باغات « فدك » را به آن حضرت بخشيدند ، و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آن را به فاطمه زهرا عليها السلام اهداء فرمود ، و سندى براى آن تنظيم كرد و 5 سال در حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در دست فاطمه عليها السّلام قرار داشت اما در حكومت ابا بكر آن را غصب كردند . ( به كتاب فرهنگ سخنان فاطمه عليها السّلام حرف ف ، فدك مراجعه كنيد . )