ترجمهء خطبه 238
( در بارهء دو داور عراق و شام و نكوهش كوفيان فرمود )
1 وصف شاميان
شاميان درشت خويانى پست ، بردگانى فرو مايهاند كه از هر گوشهاى گرد آمده ، و از گروههاى مختلفى تركيب يافتهاند « 1 » ، مردمى كه سزاوار بودند احكام دين را بياموزند ، و تربيت شوند ، و دانش فراگيرند ، و كار آزموده شوند ، و سرپرست داشته باشند ، و دستگيرشان كنند ، و آنها را به كار مفيد وادارند .
آنان نه از مهاجرانند و نه از انصار ، و نه آنان كه خانه و زندگى خود را براى مهاجران آماده كرده ، و از جان و دل ايمان آوردند .
2 نكوهش از انتخاب حكم
آگاه باشيد كه شاميان در انتخاب حكم ، نزديكترين فردى را كه دوست داشتند برگزيدند ، و شما فردى را كه از همه به ناخشنودى نزديكتر بود انتخاب كرديد ، « 2 » همانا سر و كار شما با عبد اللّه پسر قيس است كه مىگفت : « جنگ فتنه است بند كمانها را ببرّيد و شمشيرها را در نيام كنيد » اگر راست مىگفت پس چرا بدون اجبار در جنگ شركت كرده ؟ و اگر دروغ مىگفت پس متّهم است . براى داورى . عبد اللّه بن عباس را رو در روى عمرو عاص قرار دهيد ، و از فرصت مناسب استفاده كنيد ، و مرزهاى دور دست كشور اسلامى را در دست خود نگه داريد ، آيا نمىبينيد كه شهرهاى شما ميدان نبرد شده ؟ و خانههاى شما هدف تيرهاى دشمنان قرار گرفته است ؟
ترجمهء خطبه 239
( در اين خطبه از جايگاه خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سخن مىگويد )
فضائل اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مايهء حيات دانش ، و نابودى جهلاند ، بردبارىشان شما را از دانش آنها خبر مىدهد ، و ظاهرشان از صفاى باطن ، و سكوتشان از حكومتهاى گفتارشان با خبر مىسازد ، هرگز با حق مخالفت نكردند ، و در آن اختلاف ندارند .
آنان ستونهاى استوار اسلام ، و پناهگاه مردم مىباشند ، حق به وسيله آنها به جايگاه خويش بازگشت ، و باطل از جاى خويش رانده و نابود ، و زبان باطل از ريشه كنده شد .
اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم دين را چنان كه سزاوار بود ، دانستند و آموختند و بدان عمل كردند ، نه آنكه شنيدند و نقل كردند ، زيرا راويان دانش بسيار ، امّا حفظ كنندگان و عمل كنندگان به آن اندكند .
هامش
( 1 ) طرفداران تفكّر موبوكراسىycarcoboMكه اعتقاد دارند حكومت بايد در دست رجّالهها و اوباش و مردم عوام باشد ، كه يكى از تعاريف دموكراسى هم همين است .
( 2 ) شاميان عمرو عاص ، و كوفيان ابو موسى را انتخاب كردند ، نام ابو موسى ، عبد اللّه بن قيس است كه در زمان عثمان والى كوفه گرديد ، و چون امام او را عزل كرد كينهاى در دل گرفت ، از منافقانى بود كه پس از بيعت غدير خم مىخواستند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را ترور كنند .