همانا اين اسلام ، دين خداوندى است كه آن را براى خود برگزيد ، و با ديدهء عنايت پروراند ، و بهترين آفريدگان خود را مخصوص ابلاغ آن قرار داد . پايههاى اسلام را بر محبّت خويش استوار كرد ، و اديان و مذاهب گذشته « 1 » را با عزّت آن ، خوار كرد ، و با سر بلند كردن آن ، ديگر ملّتها را بى مقدار كرد ، و با محترم داشتن آن ، دشمنان را خوار گردانيد ، و با يارى كردن آن دشمنان سر سخت را شكست داد ، و با نيرومند ساختن آن اركان گمراهى را درهم كوبيد ، و تشنگان را از چشمهء زلال آن سيراب كرد ، و آبگيرههاى اسلام را پر آب كرد .
خداوند اسلام را به گونهاى استحكام بخشيد كه پيوندهايش نگسلد ، و حلقههايش از هم جدا نشود ، و ستونهايش خراب نگردد ، در پايههايش زوال راه نيابد ، درخت وجودش از ريشه كنده نشود ، زمانش پايان نگيرد ، قوانينش كهنگى نپذيرد ، شاخههايش قطع نگردد ، راههايش تنگ و خراب نشود ، و پيمودن راهش دشوار نباشد ، تيرگى در روشنايى آن داخل نشود ، و راه راست آن كجى نيابد ، ستونهايش خم نشود ، و گذرگاهش بدون دشوارى پيمودنى باشد ، در چراغ اسلام خاموشى ، و در شيرينى آن تلخى راه نيابد .
اسلام ستونهاى استوارى است كه خداوند ( پايههاى ) آن را در دل حق برقرار ، و اساس و پايه آن را ثابت كرد ، اسلام چشمه سارى است كه آب آن در فوران ، چراغى است كه شعلههاى آن فروزان ، و نشانه هميشه استوارى است كه روندگان راه حق با آن هدايت شوند ، پرچمى است كه براى راهنمايى پويندگان راه خدا نصب گرديده ، و آبشخورى است كه وارد شوندگان آن سيراب مىشوند . خداوند نهايت خشنودى خود را در اسلام قرار داده ، و بزرگترين ستونهاى دينش ، و بلندترين قلّه اطاعت او در اسلام جاى گرفته است ، اسلام در پيشگاه خداوند ، داراى ستونهايى مطمئن ، بنايى بلند ، راهنمايى هميشه روشن ، شعلهاى روشنى بخش ، برهانى نيرومند ، و نشانهاى بلند پايه است ، كه در افتادن با آن ممكن نيست ! پس اسلام را بزرگ بشماريد ، از آن پيروى كنيد ، حق آن را اداء نماييد ، و در جايگاه شايستهء خويش قرار دهيد .
4 بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و سختىهاى جاهليّت
سپس خداوند سبحان حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را هنگامى مبعوث فرمود كه دنيا به مراحل پايانى رسيده ، نشانههاى آخرت نزديك ، و رونق آن به تاريكى گراييده و اهل خود را به پاداشته ، جاى آن ناهموار ، آماده نيستى و نابودى ، زمانش در شرف پايان ، و نشانههاى نابودى آن آشكار ، موجودات در آستانه مرگ ، حلقه زندگى آن شكسته ، و اسباب حيات در هم ريخته ، پرچمهاى دنيا پوسيده ، و پردههايش دريده ، و عمرها به كوتاهى رسيده بود . در اين هنگام خداوند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را ابلاغ كنندهء رسالت ، افتخار آفرين امّت ، چونان باران بهارى براى تشنگان حقيقت آن روزگاران ، مايه سربلندى مسلمانان ، و عزّت و شرافت يارانش قرار داد .
5 ارزشها و ويژگىهاى قرآن
سپس قرآن را بر او نازل فرمود :
قرآن نورى است كه خاموشى ندارد ، چراغى است كه درخشندگى آن زوال نپذيرد ،
هامش
( 1 ) اشاره به علم : تئولوژىygoloehT( اديان شناسى ) و نقد پلوراليسم دينى ، كه معتقدند همهء اديان بر حق مىباشند .