بلكه آگاهان داراى صلاحيّت و رأى ، و اهل حل و عقد ( خبرگان ملّت ) رهبر و خليفه را انتخاب مىكنند ، كه عمل آنها نسبت به ديگر مسلمانان نافذ است ، آنگاه نه حاضران بيعت كننده ، حق تجديد نظر دارند و نه آنان كه در انتخابات حضور نداشتند حق انتخابى ديگر را خواهند داشت . آگاه باشيد ! من با دو كس پيكار مىكنم ، كسى چيزى را ادّعا كند كه از آن او نباشد ، و آن كس كه از اداى حق سرباز زند . اى بندگان خدا ! شما را به تقوا و ترس از عذاب خدا سفارش مىكنم ، زيرا تقواى الهى بهترين سفارش مؤمنان ، و بهترين پايان نامه كار در پيشگاه خداست .
مردم ! هم اكنون آتش جنگ بين شما و اهل قبله شعلهور شده است ، و اين پرچم مبارزه را جز افراد آگاه و با استقامت و عالم به جايگاه حق به دوش نمىكشند . بنابر اين آنچه فرمان دادند انجام دهيد ، و از آنچه نهى كردند توقّف كنيد ، و در هيچ كارى تا روشن نشود شتاب نكنيد ، زيرا در آنچه شما اكراه داريد توان تغييراتى داريم .
2 شناخت دنيا
آگاه باشيد ، همانا اين دنيا كه آرزوى آن را مىكنيد و بدان روى مىآوريد ، و شما را گاهى به خشم مىآورد و زمانى خشنود مىسازد ، خانه ماندگار شما نيست ، و منزلى نيست كه براى آن آفريده و به آن دعوت شديد ، آگاه باشيد نه دنيا براى شما جاودانه و نه شما در آن جاودانه خواهيد ماند . دنيا گرچه از جهتى شما را مىفريبد ولى از جهت ديگر شما را از بديهايش مىترساند ، پس براى هشدارهايش از آنچه مغرورتان مىكند چشم پوشيد ، و به خاطر ترساندنش از طمع ورزى در آن باز ايستيد ، به خانهاى كه دعوت شديد سبقت گيريد ، و دل از دنيا برگيريد ، و چونان كنيزكان براى آنچه كه از دنيا از دست مىدهيد گريه نكنيد ، « 1 » و با صبر و استقامت بر اطاعت پروردگار ، و حفظ و نگهدارى فرامين كتاب خدا ، نعمتهاى پروردگار را نسبت به خويش كامل كنيد .
آگاه باشيد ، آنچه براى حفظ دين از دست مىدهيد زيانى به شما نخواهد رساند ! .
آگاه باشيد ، آنچه را با تباه ساختن دين به دست مىآوريد سودى به حالتان نخواهد داشت ! خداوند دلهاى ما و شما را به سوى حق متوجّه سازد و صبر و استقامت عطا فرمايد .
ترجمه خطبه 174
( در بارهء طلحه فرزند عبيد اللّه در سال 36 هجرى كه در آستانهء جنگ جمل فرمود )
افشاء ادّعاهاى دروغين طلحه
تا بودهام مرا از جنگ نترسانده ، و از ضربت شمشير نهراساندهاند ، من به وعدهء پيروزى كه
هامش
( 1 ) حنين گريه كردن از راه بينى است يعنى « آرام و بى صدا گريستن »