و از شر و بدى پرهيز كنيد تا در راه راست قرار گيريد .
واجبات ! واجبات ! در انجام واجبات كوتاهى نكنيد تا شما را به بهشت رساند ، همانا خداوند چيزهايى را حرام كرده كه ناشناخته نيست ، و چيزهايى را حلال كرده كه از عيب خالى است ، و در اين ميان حرمت مسلمان را بر هر حرمتى برترى بخشيد و حفظ حقوق مسلمانان را به وسيله اخلاص و توحيد استوار كرد .
2 ويژگىهاى مسلمانى
پس مسلمان كسى است كه از مسلمانان از زبان و دست او آزارى نبينند ، مگر آنجا كه حق باشد ، و آزار مسلمان روا نيست جز در آنچه كه واجب باشد . به سوى مرگ كه همگانى است ، و فرد فرد شما را از آن گريزى نيست بشتابيد ، همانا مردم در پيش روى شما مىروند ، و قيامت از پشت سر ، شما را مىخواند . سبكبار شويد تا به قافله برسيد ، كه پيش رفتگان در انتظار باز ماندگانند . از خدا بترسيد ، و تقوا پيشه كنيد زيرا شما در پيشگاه خداوند ، مسئول بندگان خدا ، و شهرها ، و خانهها و حيوانات هستيد . « 1 » خدا را اطاعت كنيد و از فرمان خدا سرباز مداريد ، اگر خيرى ديديد برگزينيد ، و اگر شر و بدى ديديد از آن دورى كنيد .
ترجمه خطبه 168
( پس از بيعت مردم با امام عليه السّلام در سال 35 هجرى گروهى از صحابه گفتند اى كاش شورشيان بر ضد عثمان را كيفر مىدادى ؟ پاسخ فرمود )
1 واقع بينى در مبارزه
اى برادران ! از آنچه شما مىدانيد بى اطلاع نيستم ، امّا قدرت اجراى آن را چگونه به دست آورم ؟
آنان با ساز و برگ و نيرو به راه افتادند ، بر ما تسلّط دارند و ما بر آنها قدرتى نداريم ! هم اكنون بردگان شما با آنها مىجوشند ، و باديه نشينان اطراف شما به آنها پيوستهاند .
آنها در ميان شما زندگى مىكنند ، و هر مشكلى را كه بخواهند بر شما تحميل مىكنند .
آيا براى خواستههاى خود تواناييد ؟
2 مشكلات جنگ داخلى
كارى كه پيش آمده از جاهليّت است ، شورشيان يار و ياور دارند ، اگر براى كيفر دادنشان حركتى آغاز شود ، مردم به چند دسته تقسيم مىشوند : گروهى خواستههاى شما را دارند ، و عدّهاى بر خلاف شما فكر مىكنند ، و گروهى نه اين را مىپسندند و نه آن را . پس صبر كنيد تا مردم آرام شوند ، و دلهاى مضطرب در جاى خود قرار گيرد ، و حقوق از دست رفته با مدارا گرفته شود . اكنون مرا آسوده گذاريد ، و در انتظار فرمان من باشيد ،
هامش
( 1 ) مىبينيم كه « حمايت از حيوانات » قرنها قبل از مدعيّان دروغين غرب كه شعار حمايت از حيوانات مىدهند امّا ميليونها انسان را آواره مىسازند و به خاك و خون مىكشند ، از طرف حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مطرح و به آن عمل شده است .