و هوسهاى غفلت زا ، حلال مىكنند ، « شراب » را به بهانه اينكه « آب انگور » است و رشوه را كه « هديه » است و ربا را كه « نوعى معامله » است حلال مىشمارند ! » .
گفتم اى رسول خدا : در آن زمان مردم را در چه پايهاى بدانم ؟ آيا در پايهء ارتداد ؟ يا فتنه و آزمايش ؟ پاسخ فرمود : « در پايهاى از فتنه و آزمايش »
ترجمه خطبه 157
1 عبرت از گذشتگان
ستايش خداوندى را سزاست كه حمد را كليد ياد خويش ، و سبب فزونى فضل و رحمت خود ، و راهنماى نعمتها و عظمتش قرار داده است .
بندگان خدا ! روزگار بر آيندگان چنان مىگذرد كه بر گذشتگان گذشت ، آنچه گذشت باز نمىگردد ، و آنچه هست جاويدان نخواهد ماند ، پايان كارش با آغاز آن يكى است ، ماجراها و رويدادهاى آن همانند يكديگرند ، و نشانههاى آن آشكار است .
گويا پايان زندگى و قيامت ، شما را فرا مىخواند ، چونان خواندن ساربان ، شتر بچه را . پس آن كس كه جز به حساب نفس خويش پردازد ، خود را در تاريكىها سرگردان ، و در هلاكت افكنده است . شيطانها مهارش را گرفته و به سركشى و طغيان مىكشانند ، و رفتار زشت او را در ديدهاش زيبا مىنمايانند ، پس بدانيد كه بهشت پايان راه پيشتازان و آتش جهنّم ، سرانجام كسانى است كه سستى مىورزند .
2 ضرورت تقوا و خود سازى
اى بندگان خدا ! بدانيد كه تقوا ، دژى محكم و شكست ناپذير است ، اما هرزگى و گناه ، خانهاى در حال فرو ريختن و خوار كننده است كه از ساكنان خود دفاع نخواهد كرد ، و كسى كه بدان پناه برد در امان نيست .
آگاه باشيد با پرهيزكارى ، ريشههاى گناهان را مىتوان بريد ، و با يقين مىتوان به برترين جايگاه معنوى ، دسترسى پيدا كرد .
اى بندگان خدا ، خدا را ، خدا را ، در حق نفس خويش ! كه از همه چيز نزد شما گرامىتر و دوست داشتنىتر است .
پروا كنيد ، همانا خدا ، راه حق را براى شما آشكار كرده و جادههاى آن را روشن نگاه داشت ، پس يا شقاوت دامنگير يا رستگارى جاويدان در انتظار شماست ، پس در اين دنياى نابود شدنى براى زندگى جاويدان آخرت ، توشه برگيريد ، كه شما را به زاد و توشه راهنمايى كردند ، و به كوچ كردن از دنيا فرمان دادند ، و شما را براى پيمودن راه قيامت بر انگيختند .
همانا شما چونان كاروانى هستيد كه در جايى به انتظار مانده و نمىدانند در چه زمانى آنان را فرمان حركت مىدهند . آگاه باشيد ! با دنيا چه مىكند كسى كه براى آخرت آفريده شده است ؟
و با اموال دنيا چه كار دارد آن كس كه به زودى همهء اموال او را مرگ مىربايد و تنها كيفر حسابرسى آن بر عهده انسان باقى خواهد ماند .