ترجمه خطبه 153
( در سال 36 هجرى در مدينه وقتى مردم را براى جنگ با شورشيان بصره آماده مىكرد ايراد فرمود )
1 وصف گمراهان و غفلت زدگان
چند روز از طرف خدا به گمراه ، مهلت داده شد ، و او با غافلان و بى خبران در راه هلاكت قدم مىنهد ، و تمام روزها را با گناهكاران سپرى مىكند ، بى آن كه از راهى برود تا به حق رسد و يا پيشوايى برگزيند كه راهنماى او باشد .
و تا آن زمان كه خداوند كيفر گناهان را مىنمايد ، و آنان را از پردهء غفلت بيرون مىآورد ، به استقبال چيزى مىروند كه بدان پشت كرده بودند ( يعنى آخرت ) ، و پشت مىكنند بدانچه روى آورده بودند ( يعنى دنيا ) ، پس نه از آنچه آرزو مىكردند و بدان رسيدند سودى بردند ، و نه از آنچه حاجت خويش بدان روا كردند بهرهاى به دست آوردند ، من ، شما و خود را از اين گونه غفلت زدگى مىترسانم .
2 درمان غفلت زدگىها
هر كس بايد از كار خويش بهره گيرد ، و انسان بينا كسى است كه به درستى شنيد و انديشه كرد ، پس به درستى نگريست و آگاه شد ، و از عبرتها پند گرفت ، سپس راه روشنى را پيمود ، و از افتادن در پرتگاهها ، و گم شدن در كوره راهها ، دورى كرد ، و كوشيد تا عدالت را پاس دارد و براى گمراهان جاى اعتراض باقى نگذارد ، كه در حق سختگيرى كند ، يا در سخن حق تحريف روا دارد ، يا در گفتن سخن راست بترسد .
پس به هوش باش اى شنونده ! و از خواب غفلت بيدار شو ، و از شتاب خود كم كن ، و در آنچه از زبان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر تو رسيده انديشه كن ، كه ناچار به انجام آن مىباشى و راه فرارى وجود ندارد ، و با كسى كه رهنمودهاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را به كار نمىبندد و به جانب ديگرى تمايل دارد مخالفت كن و او را با آنچه براى خود پسنديده رها كن . فخر فروشى را واگذار ، و از مركب تكبّر فرود آى . به ياد قبر باش كه گذرگاه تو به سوى عالم آخرت است ، كه همانگونه به ديگران پاداش دادى به تو پاداش مىدهند ، و آن گونه كه كاشتى ، درو مىكنى ، آنچه امروز ، پيش مىفرستى ، فردا بر آن وارد مىشوى ، پس براى خود در سراى آخرت جايى آماده كن ، و چيزى پيش فرست . اى شنونده ! هشدار ، هشدار ، اى غفلت زده ! بكوش ، بكوش ! « هيچ كس جز خداى آگاه تو را با خبر نمىسازد »
3 صفات ناپسند و نابود كننده
از واجبات قطعى خدا در قرآن حكيم كه بر آن پاداش و كيفر مىدهد ، و به خاطر آن خشنود شده يا خشم مىگيرد ، اين است كه اگر انسان يكى از صفات ناپسند را داشته و بدون توبه خدا را ملاقات كند ، هر چند خود را به زحمت اندازد ، يا عملش را خالص گرداند فايدهاى نخواهد داشت . « 1 » و آن صفات ناپسند اينكه : شريكى براى خداوند در عبادات واجب برگزيند ،
هامش
( 1 ) اشاره به علم : كاراكترولوژىygolortcaraC( خصلت شناسى )