و پيكار با فسادگران زدند و با شكيبايى كه داشتند بر خدا منّت ننهادند ، و جان دادن در راه خدا را بزرگ نشمردند ، تا آنجا كه ارادهء الهى به پايان دوران جاهليّت موافق شد ، شمشيرها در راه خدا كشيدند ، و بينشهاى خود را بر شمشير نشاندند ، و طاعت پروردگار خود را پذيرفتند ، و فرمان پند دهنده خود را شنيدند ، و در پيروزى و سربلندى زيستند تا آن كه خدا ، پيامبرش را نزد خود برد ، ( افسوس ) كه گروهى به گذشتهء جاهلى خود باز گشتند ، و با پيمودن راههاى گوناگون به گمراهى رسيدند ، و به دوستان منحرف خود پيوستند و از دوستى با مؤمنان بريدند كه به آن امر شده بودند ، و بنيان اسلامى را تغيير داده در جاى ديگرى بنا نهادند ، آنان كانون هر خطا و گناه ، و پناهگاه هر فتنه جو شدند . كه سرانجام در سرگردانى فرو رفته ، و در غفلت و مستى به روش و آيين فرعونيان در آمدند ، يا از همه بريده و دل به دنيا بستند ، و يا پيوند خود را با دين گسستند .
ترجمه خطبه 151
1 ارزش شهادتين
خداى را مىستايم ، و در راندن شيطان ، و دور ساختن و نجات پيدا كردن از دامها و فريبهاى آن ، از خدا يارى مىطلبم و گواهى مىدهم كه جز خداى يگانه معبودى نيست ، و شهادت مىدهم كه حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بنده و فرستادهء برگزيده و انتخاب شدهء او است ، كه در فضل و برترى ، همتايى ندارد و هرگز فقدان او جبران نگردد . شهرهايى به وجود او روشن گشت ، پس از آن كه گمراهى وحشتناكى همه جا را فرا گرفته بود ، و جهل و نادانى بر انديشهها غالب و قساوت و سنگدلى بر دلها مسلط بود ، و مردم حرام را حلال مىشمردند ، و دانشمندان را تحقير مىكردند ، و جداى از دين الهى زندگى كرده و در حال كفر و بى دينى جان مىسپردند .
2 نكوهش مردم گمراه
شما اى عربها ، هدف تيرهاى بلا هستيد كه نزديك است . از مستىهاى نعمت بپرهيزيد ، و از سختىهاى عذاب الهى بترسيد و بگريزيد ، و در فتنههاى در هم پيچيده ، به هنگام پيدايش نوزاد فتنهها و آشكار شدن باطن آنها ، و برقرار شدن قطب و مدار آسياى آن ، با آگاهى قدم برداريد .
فتنههايى كه از رهگذرهاى ناپيدا آشكار گردد ، و به زشتى و رسوايى گرايد ، آغازش چون دوران جوانى پر قدرت و زيبا ، و آثارش چون آثار باقى مانده بر سنگهاى سخت زشت و ديرپاست ، كه ستمكاران آن را با عهدى كه با يكديگر دارند ، به ارث مىبرند ، نخستين آنان پيشواى آخرين ، و آخرين گمراهان ،