اى مردم ! خداوند به شما ظلم نخواهد كرد و از اين جهت تأمين داده است اما هرگز شما را ايمن نساخت كه آزمايش نفرمايد ، كه اين سخن از آن ذات برتر است كه فرمود :
( در جريان نوح ، نشانههايى است و ما مردم را مىآزماييم . )
مىگويم : ( كلام امام عليه السّلام كه فرمود :
« كلّ مؤمن نومة »
يعنى كسى كه گمنام و شرّ او اندك است و « المساييح » جمع « مسياح » كسى است كه ميان مردم فساد كرده و سخن چين است ، و « مذاييع » جمع « مذياع » كسى است كه چون بدى كسى را شنيد در ميان مردم رواج مىدهد ، و « بذر » جمع « بذور » كسى است كه بسيار نادان است و سخن بيهوده گويد )
ترجمه خطبه 104
( در سال 36 هجرى وقتى امام به سوى شهر بصره حركت مىكرد در صحراى ربذه هنگامى كه برخى از حجّاج بيت اللّه نيز به سخنان آن حضرت گوش فرا مىدادند ايراد فرمود )
ره آورد بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
پس از ستايش پروردگار ، همانا خداوند سبحان ، حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را مبعوث فرمود ، در روزگارانى كه عرب كتابى نخوانده و ادّعاى وحى و پيامبرى نداشت . پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم با يارانش به مبارزه با مخالفان پرداخت تا آنان را به سر منزل نجات كشاند ، و پيش از آن كه مرگشان فرا رسد آنان را به رستگارى رساند . با خستگان مدارا كرد ، و شكسته حالان را زير بال گرفت تا همه را به راه راست هدايت فرمود ، جز آنان كه راه گمراهى پيمودند . و در آنها خيرى نبود . همه را نجات داد ، و در جايگاه مناسب رستگارى ، استقرارشان بخشيد ، تا آن كه آسياب زندگى آنان به چرخش در آمد ، و نيزهءشان تيز شد . به خدا سوگند ! من در دنبالهء آن سپاه بودم ، تا باطل شكست خورد و عقب نشست ، و همه رهبرى اسلام را فرمانبردار شدند ، در اين راه هرگز ناتوان نشدم ، و نترسيدم ، و خيانت نكردم ، و سستى در من راه نيافت . به خدا سوگند ! درون باطل را مىشكافم تا حق را از پهلويش بيرون كشم .
مىگويم : ( جملات برگزيدهء اين خطبه را در خطبهء 33 نيز آوردهايم ، چون در اين نقل اندك تفاوتى وجود داشت بار ديگر جداگانه آن را آوردهام )
ترجمه خطبه 105
( نوشتهاند كه امام اين سخنرانى را 5 روز پس از بدست گرفتن قدرت سياسى كشور در آخر ذى الحجّه سال 35 هجرى ايراد فرمود )
1 ويژگىهاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
تا اينكه خدا محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را برانگيخت ، گواهى دهنده ، بشارت دهنده ، هشدار دهنده .
پيامبرى كه بهترين آفريدگان در خردسالى ، و در سنّ پيرى نجيبترين و بزرگوارترين مردم بود ، اخلاقش از همهء پاكان پاكتر و باران كرمش از هر چيزى با دوامتر بود .