بى گرد و غبار و صدايى به تو حمله خواهند كرد « 1 » و چه زود ساكنانت به مرگ سرخ و گرسنگى غبار آلود دچار مىگردند . « 2 »
ترجمه خطبه 103
1 روش برخورد با دنيا
اى مردم ! به دنيا چونان زاهدان روى گردان از آن ، بنگريد . به خدا سوگند ، دنيا به زودى ساكنان خود را از ميان مىبرد و رفاه زدگان ايمن را به درد مىآورد آنچه از دست رفت و پشت كرد هيچ گاه بر نمىگردد ، و آينده به روشنى معلوم نيست تا در انتظارش باشند ، شادى و سرور دنيا با غم و اندوه آميخته ، و توانايى انسان به ضعف و سستى مىگرايد . زيبايىها و شگفتىهاى دنيا شما را مغرور نسازد ، زيرا زمان كوتاهى دوام ندارد . خدا بيامرزد كسى را كه بدرستى فكر كند ، و پند گيرد ، و آگاهى يابد ، و بينا شود « 3 » پس به زودى خواهيد دانست كه آنچه از دنيا وجود داشت از آن چيزى نمانده ، و آنچه از آخرت است جاويدان خواهد ماند ، هر چيز كه به شمارش آيد پايان پذيرد ، و هر چه انتظارش را مىكشيديد خواهد آمد ، « 4 » و آنچه آمدنى است نزديك باشد . ( و از همين خطبه است )
2 ارزش عالم و بى ارزشى جاهل
دانا كسى است كه قدر خود را بشناسد ، و در نادانى انسان اين بس كه ارزش خويش نداند .
دشمن روىترين افراد نزد خدا كسى است كه خدا او را به حال خود واگذاشته تا از راه راست منحرف گردد ، و بدون راهنما برود ، اگر به محصولات دنيا دعوت شود تا مرز جان تلاش كند اما چون به آخرت و نعمتهاى گوناگونش دعوت شود ، سستى ورزد ، گويا آنچه براى آن كار مىكند بر او واجب و آنچه نسبت به آن كوتاهى و تنبلى مىكند ، از او نخواستهاند .
3 سخنى از آينده
و اين روزگارى است كه جز مؤمن بى نام و نشان از آن رهايى نيابد : در ميان مردم است او را نشناسند ، و در ميان جمعيّت كه نباشد كسى سراغ او را نگيرد ، آنها چراغهاى هدايت ، و نشانههاى رستگارىاند ، نه فتنه انگيزند و اهل فساد ، و نه سخنان ديگران و زشتى اين و آن را به مردم رسانند ، خدا درهاى رحمت را به روى آنان باز كرده و سختى عذاب خويش را از آنان گرفته است . اى مردم ! به زودى زمانى بر شما خواهد رسيد كه اسلام چونان ظرف واژگون شده ، آنچه در آن است ريخته مىشود .
هامش
( 1 ) مىتوان فرازهاى آخر را به غوّاصان رزمندهء ايران در عمليّات كربلاى پنج تفسير كرد كه زير آب ، بى گرد و غبار و صدايى به بصره حمله مىكردند .
( 2 ) اغبر ، غبار آلود كه چهرهها از شدّت گرسنگى بى درنگ و گرد آلود مىنمايند .
( 3 ) اشاره به : آپولوژىygolopA( عبرت آموزى و پند گيرى )
( 4 ) و آن مرگ حتمى است .